Sezar'ı Kafanızda Bir Yere Oturtmanızı Sağlayacak Özet Niteliğinde Bilgiler
almancadaki kaiser, rusçadaki tsar (çar)… kayseri (gerçi bu augustus'tan geliyor ama olsun) ve niceleri… hepsi julius'a borçlu. sezaryen kelime kökeni olarak caesar'dan geliyor ama uygulamanın kendisinin doğumuyla ilgisi yok. ve sezar salata bu caesar'dan değil, şef olan başka bir caesar'dan geliyor.
caesar patrici bir ailede doğuyor. sizin gibi ekmeğe muhtaç bir pleb değil yani. gens julia denen eski, aristokrat bir soya mensup. ama paraları yok, fuckfakirler de bir yandan. sanki herkes yemiş içmiş de hesabı caesar ödemiş gibi. yine de kendilerini aeneas'a (yani ta troya'ya) oradan da venüs'e bağlayarak anlatıyorlar. tanrı soyundan geldiklerini iddia ediyorlar yani. caesar niye manyak oldu, diye sormanın çok manası yok o yüzden. caesar politikaya erken atılıp, bu soy mevzusunu çok iyi bir propagandayla lehine kullanma işini bayağı iyi kotarıyor. hatta venüs genetrix adına tapınak filan yaptırıyor. kendine soy kanıtı yaratıyor ama borç parayla (ulan erkekler).
roma'nın o dönemki diktatörü lucius cornelius sulla. genç politikacı caesar'ın, rakip siyasi aileye mensup cornelia ile evliliğine karşı çıkıyor. cornelia'yı msn'den sileceksin, diyor buna. caesar iplemiyor da boşanmıyor da. sulla lan bu, adamı kazığa oturtur. bunu da sürgün ediyor. antik kaynaklar sulla'nın o sırada, “bu çocukta çok marius kanı var,” diye söylendiğini yazar. roma'nın en tehlikeli politik soyadı o dönemde marius. deli deliyi gözünden tanıyor yani.
caesar politikada aşırı hırslı. roma'da seçim kazanmak, bugünkü seçimlerini kazanmakla aynı; çok daha büyük bir olay belki de. oyunlar düzenlemen, halka eğlence vermen, festival finanse etmen, kulis yapman ve lobicilik faaliyetleri yürütmen lazım. caesar da oyunu kuralına göre oynuyor ve çulsuz bir köpek olduğu için dev borçlanıyor. bu noktada roma'nın en zengin adamı marcus licinius crassus ortaya çıkıyor. crassus kene sağlıyor, caesar yükselmeye devam ediyor.
sonra o meşhur üçlü sahneye çıkıyor: caesar, crassus ve pompeius. tarihçiler buna first triumvirate diyor. roma'nın resmi kurumları varlığını sürdürüyor ama gerçek güç bu üç adamın elinde dolaşıyor. bir nevi kuvvetler ayrılığını ve birleşmesini bu üçü yapıp yapıp bozuyor.
caesar'ın yıldızı galya savaşları sırasında parlıyor ama. yıllarca sürüyor savaş, yamulmuyorsam 8 yıl filan. roma'ya devasa ganimet geliyor. savaş sırasında commentarii de bello gallico adlı metni yayımlıyor. ve bu metinde kendinden, 3. tekil şahıs olarak bahsediyor. caesar koşuyor, caesar çorba içiyor, caesar uyuyor, gibi. bugün, başınızdan geçen bir olayı çevrenize anlatırken, kendinizden üçüncü tekil şahıs olarak bahsedin bi n'olur. karşınızdaki size nasıl çıtalıyı uçurmuşsunuz gibi bakıyor, oynat bakalım :)
roma'ya dönüyor savaştan sonra, dedikodular bitmiyor lakin. en meşhuru ise teee gençliğinden kalma bir söylenti. caesar'ın nicomedes iv'ın sarayında fazla uzun kaldığı anlatılıyor. roma aristokrasisi bunu yıllarca diline doluyor. hatta askerler bile bazen onunla dalga geçiyor. rakipleri onu “bithynia kraliçesi” diye aşağılamaya çalışıyor. caesar buna sinir oluyor tabii ama elinden de çok bir şey gelmiyor. yani o zamanlar gelmiyor.
mısır'da, kleopatra vii kardeşiyle taht savaşındayken adeta emel sayın gibi halının içine sarılıp, bunun huzuruna getirtiyor kendini. aşık oluyorlar, ilişkileri başlıyor. kleo roma'ya geliyor, caesar'ın villasına yerleşiyor. bir oğulları oluyor, adı caesarion. roma aristokrasisi için bu ciddi bir skandal. anlattık bunları kleo başlığında.
caesar kısa süre içinde roma'da giderek daha fazla güç topluyor. konsül oluyor, diktatör ve başrahip ilan ediyor kendini. en sonunda dictator perpetuo ilan ediliyor. roma aristokrasisinin krallık paranoyası hemen devreye giriyor. bir noktada ona taç teklif edildiği bile anlatılıyor; lupercalia festivalinde marcus antonius bir diadem uzatıyor buna. caesar reddediyor ama sahne pek çok senatörün hoşuna gitmiyor.
mö 44'te pompeius tiyatrosu'ndaki senato toplantısında saldırıya uğruyor. aralarında marcus junius brutus ve gaius cassius longinus'un da bulunduğu yaklaşık 60 kişilik bir senatör grubu, bunu öldürüyor. 23 bıçak darbesinden yalnızca birinin ölümcül olduğundan bahsedilir. ironik tarafı şu, caesar neredeyse tüm hayatı boyunca pompeius'la savaşıyor ve onun yaptırdığı komplekste allah'ına pardon venüs'üne kavuşuyor. ha bir de brutus'un anası servilla caesar'ın uzatmalı sevgilisi. hain kostok.
suikastın planlanması aylarca sürüyor bu arada. cassius baş aktörlerden çünkü caesar'ın geldiği noktadan aşırı rahatsız. olayda kilit birkaç isim var; en önemlileri iki ayrı brutus. biri velet ama diğeri, caesar'ın galya'da beraber savaştığı generallerinden biri, sağ kolu neredeyse. cassius aylarca velet olanı ikna etmeye uğraşıyor; çünkü brutus'un atalarından biri, eski krallardan birini kovmuş zamanında. yani cumhuriyete fiili dönüş için kampanya yüzü yapmaya çalışıyor ve işin içinde brutus olursa bunun bir suikastten ziyade tiran'ı devirmek gibi görüneceğini düşünüyor. cassius caesar'la birlikte marcus antonius'u da öldürmek için çok uğraşıyor ama brutus bunun bir katliam algısını yaratacağını ve kamuoyunu kaybedeceklerini savunuyor ısrarla. servilla'nın bu komploda payını gösteren kanıt yok ama kendisi hakkında bildiğimiz önemli olgulardan biri, kendisi ve ailesinin cumhuriyetçi olduğu.
suikastçi senatörler, cumhuriyeti kurtarmışlar gibi bir havaya bürünüyor ama sokaklarda durum çok farklı. halk caesar'a bayılıyor. caesar halka toprak dağıtmış, askere ikramiyeler vermiş, oyunlar düzenlemiş… yani ekonomik ve sosyal olarak halkı hep tatmin etmiş bir diktatör. cenazesinde olay çıkıyor o yüzden. marcus antonius, tarihe geçen bir konuşma yapıyor. shakespeare versiyonu çok dramatik tabii ama orijinali inanılmaz. halk iyice galeyana geliyor.
bir de herifin balmumu bir heykeli sergileniyor cenazede, üzerinde 23 bıçak yarasıyla. bir isyan patlıyor roma'da, ortalık 56 oluyor. senatörler kaçıp saklanıyor filan.
kısa bir süre sonra, katil senatörlerin hiç hesaba katmadığı bir şeyler yaşanıyor. hiçbir şey yaşanmasa da. caesar'ın evlatlığı octavianus, kendini augustus adıyla, ilk imparator ilan ediyor ve cumhuriyeti resmi olarak yerle bir ediyor.
Sezar'ın "Sen de mi Brütüs" Dediği Brütüs Kimdi? Sonrasında Ona Ne Oldu?
