Araba Farları Neden İçten Buğulanır?
aracı yıkattıktan veya yağmurlu bir gecede kullandıktan sonra farın içine baktığınızda camın arkasında sigara dumanı gibi ince, beyaz bir tabaka görebilirsiniz. far dışarıdan silindiği halde görüntü değişmez. hele araç yeniyse insanın aklına doğrudan “far su alıyor, contası açılmış” düşüncesi geliyor.
ince ve homojen bir buğu oluşuyor, bir süre sonra da kendiliğinden kayboluyorsa bu genellikle arıza değildir. camın içinde iri damlalar, aşağı doğru uzanan su izleri veya farın dibinde birikinti varsa durum değişir; farın içine normalden fazla su giriyordur.
şaşırtıcı olan şu: otomobil farları tamamen havasız ve ağzı mühürlenmiş kutular değildir. halojen, xenon veya led fark etmeksizin pek çok far gövdesinde basıncı dengeleyen havalandırma kanalları bulunur. farın içindeki hava ısındığında genleşir ve bu kanallardan dışarı çıkar. soğuduğunda ise dışarıdaki havanın bir kısmı yeniden içeri alınır.
aksi halde sıcaklık değiştikçe oluşan basınç, farın birleşim yerlerine ve contalarına sürekli yük bindirirdi. havalandırma kanalları bunu önlerken beraberinde az miktarda nemli havanın içeri girmesine de izin verir. kanallar su sıçramasını ve kiri zorlaştıracak biçimde tasarlanır fakat havadaki su buharını tamamen durdurmaz.
içeri giren nemli hava, dış ortamın hızla soğuması veya aracın soğuk suyla yıkanmasıyla far camının iç yüzeyinde yoğuşabilir. su buharı, sıcaklığı çiy noktasının altına düşen yüzeyde gözle görülemeyecek kadar küçük damlacıklara dönüşür. soğuk bir bardağın dışının buğulanmasıyla aynı olaydır; tek fark, bu kez damlacıkların far camının iç tarafında oluşmasıdır.
üreticilerin “normal” kabul ettiği görüntü, cama ince bir sis tabakası yayılmasıdır. ford bazı kullanıcı kılavuzlarında çizgi, akıntı izi ve iri damla bulunmayan; far yüzeyinin yarısından azını kaplayan ince buğuyu kabul edilebilir örnek olarak gösteriyor. kuru hava koşullarında tamamen kaybolması bazı durumlarda 48 saati bulabiliyor.
hyundai de yağmurlu havadan veya araç yıkamadan sonra far ve stopların içinde yoğuşma görülebileceğini, farlar açık şekilde araç kullanıldığında nemin dışarı atılacağını belirtiyor. bazı modern farların içinde nemi azaltmak için küçük kurutucu paketler de bulunuyor. bu malzeme zamanla doyabildiği için eskiyen bir farda buğunun daha uzun kalması mümkün.
farı açmak her araçta buğuyu aynı hızda temizlemez. farın büyüklüğü, dışarıdaki sıcaklık, nem oranı, havalandırma kanallarının konumu ve kullanılan aydınlatma teknolojisi kuruma süresini değiştirir. bu nedenle “farı yaktım, on dakikada geçmedi; kesin su alıyor” kararı doğru değildir.
arıza sayılan görüntü çok daha belirgindir. camın içinde birleşerek aşağı doğru akan iri damlalar, kurumuş su izleri veya farın dibinde duran su normal yoğuşma değildir. bu durumda çatlamış far gövdesi, açılmış çevre contası, yerine tam oturmamış ampul kapağı ya da hasarlı ve tıkanmış havalandırma parçası kontrol edilmelidir. kaza veya far sökme işleminden sonra başlayan tek taraflı ve sürekli buğulanma da bağlantı ya da sızdırmazlık sorununu güçlendirir.
suyu yalnızca farın ön birleşim yerinden aramak da yeterli olmayabilir. hella’nın teknik açıklamasına göre nem, iyi yalıtılmamış bir elektrik kablosunun içinde kılcal hareketle ilerleyip far gövdesine kadar ulaşabiliyor. audi tt’nin bazı üretim yıllarında yaşanan yoğun buğulanmanın kaynağı da far camı değil, havalandırma hortumuydu.
havalandırma deliklerini silikonla tamamen kapatmak doğru çözüm değildir. farın nefes alması gerektiği için nem içeride hapsolabilir ve sıcaklıkla oluşan basınç başka bir noktayı zorlayabilir. iri damla veya su birikmesi varsa yapılması gereken, gövdeyi kurutmanın yanında suyun girdiği çatlak, conta, kapak ya da havalandırma parçasını bulmaktır.
basınçlı yıkama tabancasını fara çok yaklaştırmak da iyi fikir değil. osram, yüksek basınçlı suyun doğrudan farlara tutulmamasını ve araçla tabanca arasında en az 30 santimetre mesafe bırakılmasını öneriyor.
ince buğu bir süre sonra dağılıyorsa farın tasarlandığı gibi hava alışverişi yaptığını görüyorsunuzdur. içeride damlalar yürümeye veya farın dibinde su toplanmaya başladıysa artık havadaki nem değil, dışarıdan giren sıvı su vardır; reflektör ve elektronik parçalar paslanmadan farın açıldığı noktanın bulunması gerekir.
kaynaklar:
https://www.fordservicecontent.com/…&variantid=3808
https://ownersmanual.hyundai.com/…d425d701fa94.html
