Eskiden Kapı Kapı Dolaşıp Parayla İnsan Uyandıran Meslek Erbabı: Uyandırıcı
çalar saatlerin yaygın olmadığı ya da herkesin çalar saat alacak maddi güce sahip olmadığı yıllarda insanlar nasıl vaktinde uyanıp işe gidiyorlardı? knocker-uplar sayesinde!
peki nedir bu knocker-up?
sanayi devrimi sırasında ingiltere'de insanların erken uyanmasını ve işe zamanında gitmesini sağlayan kişilerdir. çünkü çalar saatler o zamanlar hem pahalıymış hem de halk tarafından güvenilir bulunmuyormuş. knocker-uplar özellikle vardiyalı çalışan insanların yaşadığı kasabalarda, liman işçilerinin bulunduğu londra'da, manchester gibi büyük sanayi şehirlerinde çalışıyorlarmış. bu işi yapanlar genellikle yaşlı erkekler ya da hamile kadınlarmış.
knocker-uplar uyandıracakları kişinin kapısını çalarmış ya da bambudan yapılmış çubuklarla pencerelere vururlarmış
bazen de "pea shooters" adlı aletleri kullanırlarmış
uyandırmak istedikleri kişinin uyandığından emin olana kadar da kapıdan ayrılmazlarmış. haftada birkaç kuruş karşılığında yapılan bu iş, 1950'lere kadar devam etmiş. 1970'lere gelindiğinde az da olsa ingiltere'nin bazı bölgelerinde bu işi yapanlar varmış. charles dickens, büyük umutlar adlı eserinde günümüzde unutulup giden bu meslek grubundan bahsetmekteymiş.
tabii şimdi insanın aklına "o zaman bu knocker-upları kim uyandırıyormuş?" sorusu gelebilir
bununla ilgili de eğlenceli bir tekerleme mevcut:
"we had a knocker-up, and our knocker-up had a knocker-up
and our knocker-up's knocker-up didn't knock our knocker up
so our knocker-up didn't knock us up
'cos he's not up"
(bizim bir uyandırıcımız vardı,
bizim uyandırıcımızın da bir uyandırıcısı vardı.
ama uyandırıcımızın uyandırıcısı, bizim uyandırıcımızı uyandırmadı.
bu yüzden bizim uyandırıcımız da bizi uyandırmadı,
çünkü kendisi uyanık değildi.)
knocker-uplar, yaşlı erkekler ya da kadınlardan oluştuğu için sanırım gündüz dinlenip bu işi devam ettirebilmişler.