dövmenin kalıcılığında boyayı tutan bağışıklık hücrelerinin de payı var. bu hücreler değişirken çizimin görünümü korunabiliyor. 2018 yılında farelerle yapılan bir araştırma dövme pigmentinin eski hücrelerden yenilerine geçebildiğini göstermiş.

deride bulunan makrofajlar bazı hücre artıklarını ve yabancı maddeleri içine alan bağışıklık hücreleri. dövme pigmentiyle karşılaştıklarında da parçacıkları içlerine alabiliyorlar. pigmenti taşıyan hücrenin ömrü sona erdiğinde ise boya çevrede serbest kalabiliyor. ardından başka makrofajlar bu parçacıkları yeniden içine alıyor.

journal of experimental medicine dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar farelerin kuyruklarına yeşil pigmentle dövme yapmış. ardından özel bir deney modeliyle o bölgede pigmenti taşıyan makrofajları ortadan kaldırmışlar. hücreler öldüğü halde dövmenin görünümünün aynı kaldığını gözlemlemişler. yani boyayı taşıyan hücrenin kaybı çizimin de kaybolmasına yol açmamış.

sonraki haftalarda bölgeye yeni makrofajlar gelmiş. çevrede kalan pigment yeniden bu hücrelerin içine alınmış. 90 gün sonra yapılan incelemede yeni hücrelerdeki pigment miktarı önceki düzeye ulaşmış. bu sırada dövmeye yeni boya eklenmemiş. aynı pigment bir hücre grubundan diğerine geçmiş.

araştırmacılar bir başka deneyde dövmeli bir deri parçasını bir fareden diğerine nakletmiş. altı hafta sonra pigmenti taşıyan makrofajların çoğunun deriyi veren fareye değil naklin yapıldığı fareye ait olduğu görülmüş. bu da hücre değişiminin yalnızca ilk deneyde hücreler özellikle öldürüldüğü için ortaya çıkmadığını destekliyor.

bu deneyler farelerde ve belirli bir pigmentle yapılmış. dolayısıyla sonuçları insanlardaki bütün dövmelerin kalıcılığını tek başına açıklayan bir kural gibi okumamak gerekiyor. yine de gösterilen mekanizma ilginç. boya bir hücrede duruyor diye o hücrenin yıllarca aynı şekilde yaşaması gerekmiyor. yeni gelen hücreler çevredeki pigmenti yeniden tuttuğunda dövmenin görünümü korunabiliyor.

kaynaklar

2018 tarihli araştırmanın tam metni · journal of experimental medicine
"https://doi.org/10.1084/jem.20171608" (https://doi.org/10.1084/jem.20171608)

araştırmayı yürüten kurumun açıklaması · fransa ulusal sağlık ve tıp araştırmaları enstitüsü inserm
"https://presse.inserm.fr/…y-really-indelible/58117/" (https://presse.inserm.fr/…y-really-indelible/58117/)