Bugün İkonik Maskesiyle Her Eylemde Karşılaştığımız V For Vendetta Nasıl Ortaya Çıktı?
"remember, remember the fifth of november, the gunpowder treason and plot. ı know of no reason why the gunpowder treason should ever be forgot."
bazı karakterler vardır. bir hikayenin içinde doğarlar ve yine o hikayenin sınırları içinde büyür ve ölürler. ama bazıları vardır ki… bir hikayeden fazlasıdır. çünkü onlar bir fikirdir, bir çağrıdır, hatta bazen önlenemeyen bir kurşun gibidir. v, tam da böyle bir doğumun ürünüdür. o, bir insanın değil, bir çağın korkularının, öfkesinin, başkaldırının ve hayal gücünün birleşiminden doğmuştur.
yazar alan moore ve çizer david lloyd v'yi yaratırken bunu çok iyi biliyorlardı. çünkü v’nin kim olduğu değil, neden var olduğu önemliydi onlar için. bundan dolayı da 1980’lerin ingiltere’si, bu sorunun filizlendiği yerdi. o zamanki hükümet olan margaret thatcher hükümetinin sert ekonomi politikaları, yükselen işsizlik, giderek artan kontrolü... sokak çatışmalarına ve toplumda büyüyen huzursuzluğa neden oldu. işte tam da bu bunaltıcı atmosferde genç bir yazar olan alan moore, şair ruhu ve anarşist zihniyle kaleme sarıldı ve yanına da çizer david lloyd'u alarak bir efsane yarattı.
moore ileride itiraf edecekti: "v, thatcher döneminin doğrudan bir ürünüdür."
zaten hikayemizde buna ithafen yönetimin yoksullara reva gördüğü baskı, azınlıklara duyulan kin, siyasi muhalefete gösterilen tahammülsüzlük tüm bunlar, yakın gelecekte kurulmuş faşist bir ingiltere distopyasına dönüşecekti. ama bu, basit bir siyasi manifestodan çok görselle işlenmiş bir şiiri oluşturacaktı.
bunun için v'nin bir simgeye ihtiyacı olacaktı
tarihin tozlu sayfalarına baktıklarında karşılarına guy fawkes çıktı. o an ahanda adamımız böyle olmalı deyip onun yüzünü ikonik bir maskeye dönüştürdüler. bunun seçmelerindeki bir ayrı konu ise 1605'te ingiltere parlamentosu'nu havaya uçurmayı planlamasıydı. katolik bir militan olan fawkes, tarihte hem hain hem de başkaldırının sembolü olarak ikili bir anlam taşımaktaydı. ve sonuç lloyd ve moore, bu tarihi figürü soyutlaştırarak tüm çağlara uygun evrensel bir isyan simgesine dönüştürdüler. bugün bile dünyanın dört bir yanındaki protestolarda görülen o gülümseyen beyaz yüz, bir çizgi romanın vizyonunun ürünüdür.
devam edecek olursak
seri ilk olarak 1982'de ingiliz antoloji dergisi warrior'da yayımlanmaya başladı. ilk başlarda siyah beyaz, ham ve cesurdu. okuyucular v'nin karanlık kütüphanesiyle, şiiriyle ve kanlı hesaplaşmalarıyla tanışmaya başlamıştı ki 1985'te derginin kapanmasıyla birlikte seri yarıda kesildi.
yıllarca köşede kalan eser, tarihler 1988'i gösterdiğinde abd'li dc comics'in dikkatini çekti. moore ve lloyd bu sayede hikayeyi tamamladı. bu sefer bir fark vardı artık kahramanımız ve dünyası renklenmişti. ancak moore, renge hiçbir zaman tam anlamıyla ısınamadı. ve her daim orijinal siyah beyaz görüntünün v'nin dünyasına daha uygun olduğunu düşünüyordu.
bu yüzden v’nin doğuşu bir karakterin yazılması veya çizilmesiyle alakalı değildir. bu, aslında bir fikrin inşa edilmesidir. kimliği silinmiş, yüzü maskeyle örtülmüş, geçmişi parçalanmış bir figürdü belki de… ama tam da bu yüzden evrensel. çünkü bir isim taşısaydı, sadece bir kişi olurdu. oysa şimdi herkes olabilir.
sonuçta v, bir yazarın hayal gücünden çıkmış olsa da, asıl varlığını okuyucunun zihninde sürdürür. o, bir sorudur ve cevabı yoktur. o bir başkaldırıdır, aydınlanmadır ya da bütün olmanın mesihidir ve görmezden gelinemez. ve belki de en önemlisi, bize şunu hatırlatır:
"bu maskenin altında etten fazlası var. bu maskenin altında bir fikir var ve fikirlere kurşun işlemez."
çünkü bir fikir, kurşunlardan daha dayanıklıdır. ve doğru zamanda doğarsa, bir insan değil, bir çağ yaratır.
son...
bir dipnot ekleyecek olursak
1984'te john hurt , george orwell'in distopik bir gelecek vizyonunda baş kahramanı canlandırıyordu. aynı john hurt v for vendetta filminde ise iktidardaki partinin görkemli yüksek şansölyesi adam sutler'ı canlandırmaktadır. böylelikle vendetta filminin yazarı olan wachowski sisters ve yönetmen james mcteigue burada 1984'e bir selam çakmışlardır.