4 Ekim 1582 Gecesi Yatağa Giren İnsanlar Nasıl Oldu da 15 Ekim Sabahına Uyandılar?
1582 yılında insanlar 4 ekim gecesi yatağa girdi ve 15 ekim sabahı uyandı. papa, takvimden tam 10 günü silmişti ve o günler bir daha hiç geri gelmedi.
bunun nedeni, julius caesar'ın kullandığı takvimin her yıl yaklaşık 11 dakika hata yapmasıydı. bu küçük fark, 1.600 yılı aşkın sürede birikerek tam 10 güne ulaşmıştı. ilkbahar ekinoksu 21 mart'tan 11 mart'a kaymış, paskalya tarihi giderek yaz aylarına doğru sürüklenmeye başlamıştı. takvimi düzeltmenin en temiz yolu, biriken bu 10 günü tamamen ortadan kaldırmaktı.
bu hesabı, calabria doğumlu bir hekim olan luigi lilio yaptı. takvimdeki düzeltmeyi yıllarca üzerinde çalışarak geliştirdi ancak hazırladığı sistem tek bir ülke tarafından bile uygulanmadan önce hayatını kaybetti.
getirdiği kural oldukça zarifti: yüzyıl yılları, 400'e tam bölünmedikleri sürece artık yıl olmayacaktı. bu yüzden 1900 yılında 29 şubat yaşanmadı, ancak 2000 yılında yaşandı.
bu küçük değişiklik, takvimin hata payını 128 yılda bir gün seviyesinden yaklaşık 3.000 yılda bir güne düşürdü.
katolik ülkeler yeni takvime neredeyse bir gecede geçti. ancak protestan ülkeler bunu papa'nın bir oyunu olarak gördü ve kabul etmeyi reddetti. böylece avrupa'nın bazı bölgelerinde, bir alman sınırını geçtiğinizde, girdiğiniz yerde takvim tarihi çıktığınız yerden 10 gün geride olabiliyordu.
britanya ise 1752 yılına kadar direndi. o zamana gelindiğinde silinmesi gereken gün sayısı 11'e çıkmıştı.
hazine, 11 günlük daha az vergi toplamayı kabul etmedi. bunun üzerine vergi yılının başlangıcı 25 mart'tan 6 nisan'a taşındı. ingiltere'de mali yılın bugün bile 6 nisan'da başlamasının nedeni, 1752'de yapılan bu tek muhasebe düzenlemesidir.
isveç ise değişime daha yumuşak bir geçiş yapmaya çalıştı. 40 yıl boyunca artık günlerini kademeli olarak kaldırmayı planladı. ancak savaş sırasında hesaplar karıştı ve ülke takvim sistemini iyice içinden çıkılmaz hâle getirdi.
sonunda eski takvime yeniden yaklaşabilmek için 1712 yılında tarihe geçmiş tek 30 şubat'ı icat etmek zorunda kaldılar.
rusya, jülyen takvimini 1918 yılına kadar kullanmaya devam etti. bu nedenle rusya'daki ekim devrimi, batı takvimine göre aslında kasım ayında gerçekleşmişti.
yunanistan ise en son 1923 yılında gregoryen takvime geçti.
takvimden 10 günü silmek bir papanın tek imzasıyla yapılmıştı.
ama avrupa'nın hangi günün gerçekten hangi gün olduğu konusunda anlaşması tam 341 yıl sürdü.