38 Çocuğun Hayatını Kaybettiği Unutulmuş Bir Olay: Freckleton Faciası
23 ağustos 1944 sabahı ingiltere’deki küçük freckleton köyünde hava kapalıydı. şiddetli bir fırtına yaklaşırken holy trinity school’un 13 yaşındaki öğrencisi jacky o sabah derse geç kalmıştı. öğretmeni onu azarlayarak okuldan dışarı çıkmasını söyledi.
o ceza, hayatını kurtaracaktı.
çünkü jacky okul binasından çıktıktan hemen sonra fırtına başladı. ardından sadece birkaç dakika sonra 25 tonluk bir amerikan savaş uçağı gökyüzünden kontrolden çıkarak köyün üzerine düştü. uçağın yaklaşık 2.800 galon yakıtı alev aldı. kanatlar ve gövdenin parçaları çevreye savrulurken uçağın burun kısmı doğrudan holy trinity school’un küçük çocuklarının bulunduğu sınıfa çarptı.
sınıfta iki öğretmen ve dört ila altı yaşları arasında 41 çocuk vardı, yalnızca üçü kurtulabildi.
freckleton’un farklı yerlerinde de kıyamet yaşanıyordu. kaza yerine ilk koşanlar köylüler ve yakındaki amerikan askerleri oldu. herkes elinden geleni yaptı ama artık çok geçti. kazanın ardından toplam 61 kişinin öldüğü belirlendi; bunların 38'i okul çocuklarıydı. küçük köy, birkaç dakika içinde bir neslini kaybetmiş gibiydi.
üç gün sonra freckleton cenazelere hazırlanıyordu. amerikan askerleri toplu mezarın kazılmasına yardım etti, çocukların tabutlarını taşıdı. hayatta kalanların çoğu ağır yaralıydı, özellikle çocuklardan bazıları elliden fazla ameliyat geçirecekti.
1 eylül’de hastanedeki çocukları ünlü amerikalı şarkıcı bing crosby ziyaret etti. onlara şarkı söylemek istemişti. fakat çocukların ağır yanıklarını görünce duygularına hâkim olamadı. şarkıyı odanın içinde söyleyemedi; koridorda durup “white christmas” ve “don’t fence me ın” şarkılarını söyledi.
yıllar geçti. savaş bitti. köy yeniden yaşamaya başladı.
freckleton faciasının nedeni ise hiçbir zaman kesin olarak belirlenemedi. amerikan soruşturması pilot john bloemendal’ın fırtınanın şiddetini yanlış değerlendirmiş olabileceğini öne sürdü. başka bir teori, uçağın dönüş sırasında güçlü bir hava akımına kapıldığını savunuyordu. bir başka görgü tanığı ise yıldırımın uçağın sistemlerini etkilediğini düşünüyordu. belki de freckleton faciasının en acı tarafı buydu: o gün kimse oraya savaşmaya gitmemişti. çocuklar okula gelmişti. öğretmenler ders veriyordu. bazı askerler kahvaltı yapıyordu. bir pilot ise sıradan bir test uçuşu için havalanmıştı.
bugün freckleton’daki o olay, ıı. dünya savaşı’nın devasa yıkımı içinde neredeyse unutulmuş durumda. ertesi gün gazetelerin manşetlerinde bile kazadan çok müttefiklerin paris’e ilerleyişi vardı. belki de savaşın içinde böyle bir trajedinin sessizce kaybolması normaldi.
ama küçük jacky için unutmak mümkün değildi. hayatı boyunca kaybettiği arkadaşlarını ve köyün trajedisini unutamayacaktı.