2,6 Milyon Yıl Önceden Günümüze: Dünyanın En Eski Meslekleri
rudyard kipling'in bir hikayesinden yola çıkarak fahişelik olduğu yaygın bir düşünce haline gelmiş olsa da aslında değildir. gerçek anlamda dünyanın en eski ve günümüzde hâlen geçerli olan meslekleri:
inşaatçı (antik mezopotamya / 10.000 – 15.000 yıl önce)
insanlar yaklaşık 10.000 sene önce göçebe yaşantıyı terk edip yerleşik hayata geçmeye başlamıştı. tarımın mezopotamya’da yükselişe geçmesiyle birlikte ilk medeniyetler kalıcı yerleşim yerleri kurmuşlardı. araştırmalara göre yerleşik hayata geçildikten sonra bile insanlar dönemsel olarak avcılık ve toplayıcılık yapmışlar, yılın tamamını yerleşik düzenlerinde geçirmemişlerdir.
evlerin çoğu genellikle evde yaşayacak kişi tarafından yapılırdı ancak bazı karmaşık ve tapınak gibi kamusal yapılar için bu meslekte uzmanlaşmış kişilere ihtiyaç duyulurdu. zaman geçtikçe insanların toplumdaki rollerinin de değişmesiyle inşaatçılık ayrı bir meslek dalı haline gelmişti.
günümüzdeki inşaatçılar hem yapıları yaparlar hem de tadilat işleriyle ilgilenirler. ancak inşaatçılık da günümüzde farklı dallara ayrılmıştır, duvar, tekne, kapı, çit gibi farklı yapım dalları bulunmaktadır.
çiftçilik (antik mezopotamya / 12.000 – 13.000 yıl önce)
tarihin ilk zamanlarında insanlar avcı-toplayıcı olarak yaşamış ve sürekli hareket halinde olmuşlardır. yabani koşullarda yetişmiş tahılları yiyen insanlar, bu tahılları yaklaşık 12.000 – 13.000 yıl önce kendilerinin yetiştirebileceğini anlamışlardır. ilk yetiştirilmeye çalışılan tarım ürünü mezopotamya’da çavdar olmuştur.
milattan önce 9.500 yılında kavlıca buğdayı, siyez, arpa, mercimek, bezelye, nohut, fiğ ve keten farklı çiftçiler tarafından yetiştiriliyordu.
tarımın ilerlemesi sayesinde insan nüfusu hızla büyümeye başlamıştı. bu süreden sonra da insanlar daima çiftçilere ihtiyaç duyar hale gelmişti. çiftçilere büyük ihtiyaç olsa da günümüzde çiftçilik yapanların çoğunluğu aile mesleği olduğu için bu işi yapmaktadır.
müzisyenlik (almanya / 50.000 yıl önce)
araştırmalara göre bulunan ilk çalgı aleti 42.000 – 43.000 yıllıktır ve almanya topraklarında bulunmuştur. ancak müzisyenliğin tarihi bundan daha eskidir çünkü insanlar aletler olmadan kendi sesleriyle müzik yapmaktaydılar. yaklaşık 50.000 yıl önce ortaya çıktığı düşünülen müzisyenliğin farklı bölgelerde yaşayan insanların arasındaki kültürel farkı ortaya çıkardığı da düşünülmektedir.
ilk ortaya çıktığı tarihten itibaren müzik neredeyse bütün kültürlerin vazgeçilmez bir unsuru olmuştur. günümüzde müzisyenler eğlence sektöründe çalışırlar.
ressam (ispanya / 67.000 yıl önce)
dünyadaki en eski resim ispanya’da bulunan bir mağaranın duvarına çizilmiştir. yaklaşık 67.000 yıllık olduğu düşünülen bu resim bir neandertal tarafından yapılmıştır.
bu resim her ne kadar bulunan en eskisi olsa da, araştırmacılar insanların afrika’yı terk etmelerinden önce resim yapma yeteneği olduğunu ancak afrika coğrafyasının elverişsiz koşulu nedeniyle resimlerin yok olduğunu düşünüyorlar. antik resimlerin çoğu günlük yaşamı, insanları ve etraftaki hayvanları tasvir etmekteydi.
zaman geçtikçe farklı resim yöntemlerinin ve boyaların ortaya çıkmasıyla ressamlık da gelişti. günümüzde ressamlar gelirlerini yaptıkları çalışmaları satarak elde etmektedir. bu sebeple bazı ressamlar çok yüksek gelire sahip olabilirken, bazıları ise çok az para kazanmaktadır.
hikaye anlatıcı (afrika / 200.000 yıl önce)
insan dilinin kökeni tamamen bilinmeyen bir konudur çünkü konuşulan dillerin geçmişini takip etmek neredeyse imkansızdır. araştırmacılar hangi insan ırkının ilk kez konuşma yeteneğini geliştirdiğini kesin olarak bulamamışlardır. tahminlere göre insanlar yaklaşık 200.000 yıl önce lisanlarını geliştirmeye başlamışlardır.
hikaye anlatımı muhtemelen dil tarihi kadar eskidir. yazının icadından önce eski insanlar önemli bilgileri ve çevresinde olup biteni yakınlarına bu şekilde aktarırlardı.
yazının icadı milattan önce 3100 civarında gerçekleşmiş olsa da sözlü hikaye anlatımı devam etmiştir. yazı icat edilmiş olsa bile okumak ve yazmak sadece belli bir kesimin yeteneğiydi.
hikaye anlatımı günümüzde çok farklı yöntemlerle devam etmektedir. kitaplar, diziler, filmler, oyunlar, yazılar, videolar ve birçok alanda bir olay örgüsü anlatılmaktadır. bu anlatılan olay örgüsü aslında bir hikayedir ancak farklı şekillerde anlatılmaktadır.
terzilik (afrika / 100.000 –500.000 yıl önce)
ilk insanların ne zaman elbise giymeye başladığı kesin olarak bilinmiyor ancak araştırmacılara göre bu olay 100.000 – 500.000 yıl önce gerçekleşmeye başladı. insanların çıplak gezmeye ne zaman son verdiğini kanıtlayan doğrudan bir veri yok.
en eski dikiş iğnelerinin tarihi 41.000 – 60.000 yıl öncesine gitmektedir. eski elbiseler genellikle basit ve işlevsel olurdu, genellikle soğuk iklimde yaşayan insanlar tarafından giyilirdi.
elbiseler günümüzde ihtiyaç olmanın ötesinde şıklığı ve sosyal statüyü gösterir. ayrıca özel günlerde daha gösterişli giyinmek günümüzde herkesin yaptığı bir şeydir. bu sebeple günümüzde terziliğin yanı sıra elbise tasarımcıları, özel terziler, kumaş üreticileri gibi yan alanlar da ortaya çıkmıştır.
avcı/kasap (tanzanya / 1.8 milyon yıl önce)
son yapılan araştırmalara göre insanlar neredeyse 2 milyon yıldır et yemektedir. önceki araştırmalara göre insanların doğal etmenlerden ölen veya avcı hayvanlardan kalan avları tükettiği düşünülmekteydi. ancak son araştırmalara göre insanlar kendilerine göre en kolay ve en fayda sağlayacak ceylan, geyik gibi hayvanları avlıyorlardı.
avcılık günümüzde bir meslek değildir çünkü hayvanların evcilleştirilmesi sebebiyle avcılığa ihtiyaç kalmamıştır. yine de bazı durumlarda avcılık yapılmaktadır. ancak kasaplık ise günümüzde hâlâ ihtiyaç duyulan bir meslektir.
alet yapımcılığı (etiyopya, gona ırmağı / 2.6 milyon yıl önce)
ilk insanlar taştan aletler yapmaya yaklaşık 2.6 milyon yıl önce başlamıştı. bu sebeple en eski meslek alet yapıcılığı sayılmaktadır. en eski taş aletler oldowan olarak bilinirdi ve içlerinde kuvars, çakmaktaşı, obsidiyen gibi farklı madenler de bulunabilirdi. hayvanları avlamak ve avladıktan sonra parçalamak için farklı aletler kullanılırdı.
kullanılan bu aletlerin çeşitlenmesi ve evrilmesi günümüzde halen devam etmektedir. günlük yaşantımızda bu çeşit aletlere hâlâ ihtiyaç duymaktayız.
alet yapımcılığı günümüzde hâlâ ihtiyaç duyulan bir meslek ancak ilk çağlardan farklı olarak günümüzde aletler artık makineler yardımıyla yapılıyor. mühendisler, tasarımcılar ve makine operatörleri bu işi profesyonel olarak yapan mesleklerin arasında geliyor.