Zihnin Yarım Kalan Şeyleri Bırakamamasının Bilimsel Nedeni: Ovsiankina Etkisi

ovsiankina etkisi, tamamlanmamış ya da kesintiye uğramış eylemlerin, tamamlananlara kıyasla zihinde ve bedende daha güçlü bir gerilim ve geri dönme eğilimi yaratmasını ifade eden psikolojik bir fenomendir.

ovsiankina etkisine göre;yarım bırakılan bir davranış, görev ya da deneyim, kişi tarafından bilinçli olarak “bitti” kabul edilse bile, sinir sistemi düzeyinde tamamlanma dürtüsü üretmeye devam eder.

bu etki, gestaltpsikolojisi geleneğinde çalışan rus psikolog maria ovsiankina tarafından tanımlanmıştır. ovsiankina, zeigarnik etkisi’ni (tamamlanmamış işlerin daha iyi hatırlanması) derinleştirerek, yarım kalan eylemlerin yalnızca hatırlanmakla kalmadığını, aynı zamanda aktif biçimde sürdürülmek istendiğini göstermiştir.

tamamlanan bir eylem

- sinir sisteminde kapanır

- gerilim düşer

- dikkat serbest kalır

tamamlanmamış bir eylem ise

- açık bir döngü bırakır

- bedende gerilim üretir

- kişiyi tekrar o duruma çekme eğilimi yaratır

- bu yüzden yarım kalan deneyimler zihinde pasif anılar olarak kalmaz; bedende “devam et, tamamla” sinyali üretir.

günlük hayattaki yansımaları

- bitmiş bir ilişkiye zihinsel olarak dönüp durmak
- söylenememiş sözlerin bedende sıkışma yaratması
- sınır koyulamamış durumların tekrar yaşanması
- travmatik anlarda kaçma ya da savunma tepkisinin yarım kalması
- “artık istemiyorum ama yine içindeyim” hissi
- bu geri çekilme bir zayıflık değil, tamamlanmamış bir sinir sistemi döngüsünün devamıdır.

sinir sistemi açısından anlamı

ovsiankina etkisi, kapanışın:

- zihinsel kararlarla değil

- zaman geçmesiyle değil

- mantıksal anlamlandırmayla değil

- bedensel tamamlanma ve regülasyonla gerçekleştiğini gösterir.

sinir sistemi, yarım kalan bir kaçma, savunma, sınır koyma ya da yaklaşma hareketini “beklemede” tutar. bu hareket sembolik ya da gerçek biçimde tamamlandığında döngü kapanır.

özetle; ovsiankina etkisi şunu söyler: zihin unutabilir, ama beden yarım kalan şeyi tamamlamadan bırakmaz.