Soğuk Havalarda Telefon Şarjı Neden Bir Anda Azalabiliyor?
kışın dışarıda telefonunuzun şarjı yüzde 30 görünürken bir anda yüzde 5’e düşüp kapanması çok sinir bozucu bir şeydir
insan ilk anda “pil öldü herhalde” diye düşünür.
tam otobüs beklerken haritaya bakacağınız ya da kamerayı açacağınız tutar. ekran kararır ve elinizde pahalı bir siyah cam parçasıyla kalakalırsınız. eve girip cihaz biraz ısınınca ise telefon yeniden açılır, hatta şarjın hâlâ yüzde 20-25 civarında göründüğünü fark edersiniz.
bu durum sadece iphone’lara özgü değildir. lityum-iyon pil kullanan birçok telefonda soğuk havada benzer şeyler yaşanabilir.
çünkü soğukta telefonun şarj yüzdesinin düşmesi, pildeki enerjinin gerçekten o anda yok olduğu anlamına gelmez. sorun çoğu zaman pilin o enerjiyi telefona yeterince hızlı ve kararlı şekilde verememesidir.
telefon bataryası, kimyasal süreçlerle depoladığı enerjiyi elektrik olarak dışarı veren bir sistemdir. lityum-iyon piller düşük sıcaklıkta kimyasal olarak daha yavaş çalışır. pilin içindeki iyon hareketleri ve elektrokimyasal tepkimeler soğuktan etkilenir.
bunun pratik sonucu şudur: soğukta pilin iç direnci artar.
yani bataryanın enerjiyi dışarı vermesi zorlaşır. siz o soğukta kamerayı açtığınızda, harita kullandığınızda ya da işlemciyi zorlayan bir uygulamaya girdiğinizde telefon anlık olarak daha fazla güç ister. pil ise o anda bu isteğe yeterince hızlı cevap veremeyebilir.
pilin içinde enerji kalmış olsa bile bu zorlanma yüzünden voltaj geçici olarak düşebilir.
telefon da belirli bir voltaj eşiğinin altında güvenli çalışamaz. bu yüzden cihaz, pil tamamen bitmemiş olsa bile kendini düşük pilde sanıp kapanabilir. aslında bu, donanımı korumaya çalışan bir güvenlik davranışıdır.
peki sıcak bir ortama girince ne değişir?
telefon ısındıkça pil kimyası yeniden daha normal çalışmaya başlar. iç direnç azalır, voltaj toparlanır ve cihaz tekrar açıldığında şarj yüzdesi geri gelmiş gibi görünebilir.
bu “şarj sihirli şekilde geri geldi” demek değildir. sadece pil, içindeki enerjiyi telefona yeniden daha düzgün verebilir hale gelmiştir.
tabii her cihaz bunu aynı şiddette yaşamaz.
eski bataryalar soğukta daha kolay sapıtır. pil yaşlandıkça kapasitesi azalır, iç direnci artar ve ani güç taleplerine cevap verme becerisi zayıflar. bu yüzden yeni bir telefonda sadece biraz yavaşlama gibi hissettiren soğuk hava, pili eskimiş bir telefonda direkt kapanmaya yol açabilir.
burada küçük bir not da var: çok soğuk bir telefonu hemen şarja takmak veya hızlıca ısıtmak iyi fikir değildir. modern telefonlar zaten uygun olmayan sıcaklıklarda şarjı sınırlayabilir ama yine de cihazı kaloriferin üstüne koymak gibi ani ısıtma hareketlerinden kaçınmak gerekir. en mantıklısı, telefonu oda sıcaklığında kendi halinde toparlamaya bırakmaktır.
kışın telefonu çantanın en dış gözünde taşımak yerine vücuda yakın bir cepte tutmak da bu yüzden işe yarayabilir. telefon aşırı soğumazsa pil de anlık güç verirken bu kadar zorlanmaz.
işin özü şu
soğukta kaybolan şey çoğu zaman şarjın kendisi değil, pilin o şarjı telefona düzgün şekilde verebilme becerisidir.
telefonunuz soğukta yüzde 30’dan sıfıra düşüyorsa, pil bazen bitmiş değil; sadece üşümüş olabilir.
kaynaklar:
* apple support - keeping iphone, ipad, and ipod touch within acceptable operating temperatures, https://support.apple.com/en-us/118431
* apple support - iphone battery and performance, https://support.apple.com/en-us/101575
* battery university - discharging at high and low temperatures, https://batteryuniversity.com/…and-low-temperatures
* battery university - how does internal resistance affect performance?, https://batteryuniversity.com/…e-affect-performance
Metro Viraja Girdiğinde Çıkan Çığlık Benzeri Tiz Ses Neden Olur?
