Ölüyü Bekletip Diriyi Saklayan Finlandiya'nın Bize Ters Gelecek Olan Cenaze Anlayışı
finalndiya: ölüyü bekletirken, diriyi saklayan ülke
dünyanın imrenilen ülkelerinden finlandiya'nın yeraltı ile ilişkisi gerçekten değişiktir. yerin altına gidecekler ve üstünde bekleyenler saplantılı bir titizlikle korunur.
ülkedeki cenaze geleneği, bizim gibi ölümü "bir an önce yapılması gereken son vazife" telaşı olarak gören ve meftayı bekletmeyi neredeyse günah sayan kültürler için anlaşılması zordur. finlandiya'da bir kişi vefat ettiğinde, cenaze töreninin yapılması genellikle 2 ila 4 hafta, bazen de bir ayı bulur.
aslında bu gecikme bir ihmal değil yas sürecine yasal zorunlulukların eklenmesidir.
zira fin hukukunda ölüm, duygusal bir veda yerine devletin soğukkanlılıkla yürüttüğü bir iştir. laki kuolemansyyn selvittämisestä (ölüm nedeninin tespiti kanunu) uyarınca, eğer ölüm %100 doğal nedenlerle gerçekleşmemişse otopsi ve adli tahkikat zorunludur. devlet, neden öldüğünden emin olmadığı kimseyi toprağa vermez.
zaten soğuk olan ülkede modern morglar sayesinde "bozulma kaygısı" yaşanmaz. ayrıca bu ahestelik lüteryen geleneklerin yürümesine de imkan sağlar. acıyı yüksek sesle yaşamanın pek makbul olmadığı bu gelenekte yas, daha çok tanrı ile kişi arasındaki bir mesele gibi görülür. ölüm bir felaket sayılmaz, hayatın doğal bir parçasıdır ve herkese eşittir. dolayısıyla sükunetle karşılanır (bkz: finnish funeral traditions).
ülkede kremasyon oranı ise % 50'nin üzerindedir. küller ya gömülür ya doğaya bırakılır. kilise de cenazeyi duygudan arındırılmış bir veda prosedürü gibi yönetir (bkz: infofinland.fi).
yalnız... finlandiya'da yer altı sadece ölüler için kullanılmaz
ülkede 1200 metrekareden büyük her binada sığınak yapılması zorunludur. ancak mevzuat bizdeki gibi "harç ve resimlerle" etkisiz hale getirilmemiştir. resmi kayıtlara göre 50.000'den fazla, toplam kapasitesi yaklaşık 4,8 milyon kişi olan sivil savunma sığınağı bulunmaktadır. yani neredeyse tüm nüfus yerin altına koyulabilir (bkz: intermin.fi).
üstelik bu alanlar sadece kriz anı için yapılmış boş hacimler değildir. normalde otopark, spor salonu ya da yüzme havuzu olarak kullanılırlar. ancak 72 saat içinde ranzalı, havalandırma sistemli ve radyoaktif korumalı bir yaşam alanına dönüştürülmek zorundadırlar:
how finland's underground bunkers are used in peacetime
enteresan bir şekilde sivil ve askeri sığınaklar ayrıdır. fin makamlarına göre hedef sayılmaması için sivil savunmaya ait sığınaklarda silah ve asker bulunamaz (bkz: civil defence shelters - shorts).
yer altındaki bu muazzam mühendislik, ilk bakışta kusursuz bir iskandinav rasyonalizmi gibi görünse de gerçekte paranoyanın mevzuata dökülmüş halidir (bkz: civil defence act of 1958). rusya ile olan kanlı canlı anılar ve 1340 kilometrelik sınır korkuyu tam bir hazırlığa dönüştürmüştür.
iki ülke arasındaki acımasız aşkın 1958'de yerini gece ayazı'na (bkz: night frost crisis) bırakmasından bu yana, finlandiya için sığınaklar, sadece birer inşaat projesi değil, düzenlenmiş bir olasılıktır. devlet ölümü bile prosedüre bağlamışken, toplum her an doğudan gelecek felakete hazırdır.
kısacası finlandiya'da ölürseniz sizi aceleyle gömmezler, hayattaysanız da aceleyle ölmemeniz için yerin altına indirirler.
Google Gemini ile Konuşurken Gerçekliği Kaybeden Bir Adamın Tuhaf İntiharı
