Ölüm Vadisi'nin Meşhur Yürüyen Kayaları Nasıl Metrelerce Hareket Ediyor?

yıllarca bilim insanları, bu vadide kayaların arkalarında metrelerce uzunluğunda izler bırakarak nasıl yer değiştirdiğini çözmeye çalıştı. hani kimse görmeden hareket eden oyuncaklar gibi, bu taşlar da kimse bakmıyorken geziyordu sanki. yıllar boyunca bu durum o kadar gizemli kaldı ki, insanlar işin içinden çıkamayınca -klasik olarak işi uzaylılara, manyetik alanlara, hatta bölgedeki sözde hayaletlere bağladılar.

eskiden en popüler teori, aşırı güçlü rüzgarların bu taşları ittiği yönündeydi. ama bazı taşlar 300 kiloyu bulabiliyor ve bunları hareket ettirecek rüzgarın kasırga şiddetinde olması gerekiyordu ki o bölgede öyle bir rüzgar nadiren görülüyordu. ayrıca izler bazen birbirine paralel gidiyor, bazen keskin dönüşler yapıyordu. bu yüzden bilim insanları uzun süre "acaba zemin sürtünmesini azaltan bir şeyler mi var?" diye kafa patlattı. ıslak çamur ve yosun tabakaları teorisi üzerinde durdular ama bu da o ağır taşların nasıl ilk hareketi kazandığını tam açıklamıyordu.

olayın sırrı, 2014 yılında richard norris ve kuzeni james norris'in, oraya kamp kurup olayı canlı canlı gözlemlemesiyle çözüldü. meğer olay tamamen kusursuz bir buz, su ve rüzgar dansıymış. kışın vadiye yağmur yağdığında zeminde sığ bir su birikintisi oluşuyor. gece sıcaklık düşünce bu suyun yüzeyi incecik, pencere camı gibi bir buz tabakasıyla kaplanıyor ve sabah güneşiyle birlikte buzlar hafif erimeye ardından büyük plakalar halinde kırılmaya başlıyor. işte sihir burada gerçekleşiyor; hafif bir rüzgar bile bu geniş buz plakalarını yelken gibi itmeye yetiyor. taşlar da bu buz plakalarının içine hapsolmuş durumda olduğu için, buzla beraber dakikada birkaç metre hızla kayarak ilerliyorlar. buzlar eriyip su buharlaşınca geriye sadece o kuru çamurda kalmış derin izler ve yer değiştirmiş taşlar kalıyor. bilim insanları buna ice shove demişler.