Milföy Hamuru ve Kreması ile Damak Ziyafeti Yaşatan Portekiz Tatlısı: Pastel de Nata
Nedir bu?
nata, bir portekiz tatlısı. burada yazdığına göre tek bir turtaya pastel de nata, birden fazlasına da pasteis de nata deniyormuş. nedense benim aklımda pasteis de nata olarak kalmış. bazı insanlara göre abartılmış olabilir; ama bence "iyi ki var!" diyebileceğim bir tatlıdır kendisi. milföy ve kremadan oluşur. üzerinin hafif yanıksı olmasıyla fırın sütlacı hatırlatır. tarçın ile servis edilir. ona karşı beslediğim duyguların, içeriği krema olan pek çok şeyi seviyor olmamla ilgisi olabilir. ya da belki tarçınla bir ilgisi vardır. bilemedim.
efendim, yıllar evvelinde lizbon'da tatma imkânı edinmiştim. hatta bu tatlının merkezi sayılan belem'deki pastaneden (pasteis de belem) tadacaktım. üstelik arkadaşımla pastanenin de önünden geçmiştik ve "dönüşte alırız." demiştik. ama fırsat olmadı, denk gelmedi, bir şeyler oldu ve oradan alamadım. yine de, lizbon'da girdiğiniz her kafede bulabilmeniz mümkün diye anladım. ankara'nın ankara simidi, bursa'nın tahinli pidesi ya da izmir'in boyozu gibi bir şey bu da.
bir ara "bunu yapmayı deneyeyim ben yeaeaa!" dedim. dedim, ama o kadar yıl geçtiği halde henüz yapmadım. çeşitli tarifler var. mesela burada 12 adet turta için 6 yumurta sarısı içeren bir krema yapmak biraz kocaman geldi. "acaba benim yediklerimin de o kadar çok yumurta sarısı var mıydı?" diye düşündüm. onu bunu bilmiyorum; ama içine limon konması gerektiğini hatırlıyorum. (bazı tariflerde koymamışlar.) olur da yaparsam birçok tarifi harmanlayıp kendim bir tarif üretirim diye tahmin ediyorum. belki daha az yumurta sarısı içeren çünkü yumurta sarısı kolesterol deposuymuş. evet, öyle.
Ortaya çıkış hikayesi nedir?
nata, tarifi hakkında birtakım söylentiler olan leziz mi leziz bir tatlıdır. bu rivayetlerden birine göre, belem'in içinde bulunan “mosteiro dos jeronimos’ adlı büyük manastırın rahipleri giysilerini beyazlaştırmak, bölgede yapılan şarabı berraklaştırmak için bolca yumurta akı kullanıyorlarmış. fakat ellerinde o kadar çok yumurta sarısı arta kalıyormuş ki bunları değerlendirmek için özellikle, bol yumurta sarısıyla yapılan birçok tatlı ve krema tarifi yaratmak zorunda kalmışlar. 19 yy.'ın başındaki devrim sırasında işsiz kalan rahiplerden biri geçimini sağlamak için yaptığı kremalı milföylü tatlısını küçük bir dükkanda satmaya başlamış. o yıllarda belem’e sadece deniz yoluyla ulaşılıyormuş. belem kalesi ve manastırının ihtişamlı görünümü, bölgeye ziyaretçi çekiyormuş. bu gelen ziyaretçiler de bu tatlının tadına baktıklarında bayılır olmuşlar. zamanla belem kasabası, bu küçük dükkanda satılan tatlısıyla tanınır olmuş.