İnsanın Ortama Göre Bozulduğunu Gösteren Karanlık Gerçek: Kırık Camlar Teorisi

suçun ve düzensizliğin, tıpkı salgın bir hastalık gibi çevreye yayıldığını savunan, sosyoloji ve kriminoloji literatürünün en baba teorilerinden biridir kırık camlar teorisi.

mekanizması, ihmalin yarattığı zincirleme reaksiyona dayanır: bir mahallede bir binanın camı kırılır ve makul bir sürede tamir edilmezse; yoldan geçenler, bölge sakinleri ve potansiyel suçlular bilinçaltında "burası sahipsiz, burada kural yok, kimse burayı umursamıyor" mesajını alır. bu sinyal alındığı an, otokontrol devre dışı kalır. kısa süre içinde o binanın kalan tüm camları indirilir, duvarlara sprey boyayla girişilir, köşe başlarında serserilik başlar ve ufak vandalizmler yerini ciddi suçlara bırakır.

insan psikolojisinin çevreye nasıl bukalemun gibi uyum sağladığının kanıtıdır. aynı birey, yerlerin pırıl pırıl olduğu lüks bir caddede yere çöp atmaya çekinirken; her yerin çöp içinde olduğu, duvarların karalandığı bir sokakta elindeki izmariti yere fırlatırken saniye bile düşünmez.

kendi haline bırakılan her şey çürümeye ve bozulmaya mahkumdur. bir şeyi korumak istiyorsan, ilk hasarda müdahale edeceksin. o ilk tavizi vermeyeceksin.