Hapishanede Mahkumları Cezalandırmak İçin İcat Edilen Alet: Koşu Bandı
koşu bandı, 1818 yılında mahkûmları cezalandırmak amacıyla icat edildi. ingiltere, sonunda bu aleti hapishanelerinden kaldırdı çünkü fazla acımasız bulunuyordu.
tasarımcısı mühendis william cubitt, hapishanelerde boş boş yatan mahkûmlara baktı ve onların çalışma alışkanlığı kazanmaları gerektiğine karar verdi. geliştirdiği makine, üzerine basamaklar yerleştirilmiş uzun, ahşap bir çarktan oluşuyordu. yan yana dizilmiş bir grup adamın üzerinde yürüyebileceği kadar genişti. mahkûmlar tırmandıkça çark ayaklarının altında dönüyor, onlar da durmadan tırmanmaya devam ediyordu.
kurallara göre günlük çalışma süresi altı saatti: 15 dakika çalışma, 5 dakika mola. üstelik tamamen sessizlik içinde. standart hızda bu, günde 8.640 fitlik (yaklaşık 2.633 metre) tırmanış anlamına geliyordu. yani ingiltere'nin en yüksek dağı olan ben nevis'in yüksekliğinin neredeyse iki katı.
bazı hapishanelerde bu çarklar tahıl öğütmek için kullanılıyordu. bazılarında ise hiçbir makineye bağlı değildi. mahkûmlar buna "rüzgârı öğütmek" adını vermişti.
ingiltere'deki onlarca hapishaneye bu makinelerden kuruldu. oscar wilde da pentonville hapishanesi'nde bu cezaya çarptırıldı. 1898 tarihli hapishaneler yasası bu uygulamaya son verdi ve 1902 yılına gelindiğinde son koşu bandı da durdu.
1960'ların sonlarında amerikalı bir mühendis, evlerde kullanılmak üzere benzer bir makineyi piyasaya sürmeye başladı. bugün modern spor salonları, insanların duvara dönük sıralar hâlinde dizildiği bu makinelerle dolu. üstelik televizyonlar sayesinde ne yaptığınızı fazla düşünmemeniz sağlanıyor.
aslında bu cezanın amacı insanları tırmandırmak değildi. asıl ceza saatlerce aynı hareketi, aynı hızda tekrarlamak ve hiçbir yere varamamaktı. ta ki bacaklardan önce insanın iradesi tükenene kadar. bu cezanın amacı kimseyi güçlendirmek değildi.
bugün 60 yaşın üzerinde biri spor salonuna girdiğinde, çoğu zaman doğrudan ingiltere'nin hapishanelerinden kaldırdığı o makineye yönlendiriliyor. üstelik onu, aynı salonda bulunan ve ayakta kalmasını sağlayabilecek tek ekipmandan, yani halterden uzak tutuyorlar.
