Dünya, Güneş'e Ne Kadar Daha Yakın Olsaydı Yanardık?

'dünya güneş'e 1 mm daha yakın olsaydı yanardık' iddiası tabii ki yanlış bir iddia. 1 mm değil de %1 denseydi biraz doğruluk payı olurdu. nasıl olurdu? 

şöyle; dünya ile güneş arasındaki ortalama uzaklık yaklaşık olarak 149.6 milyon km. yani eliptik yörünge nedeniyle bundan biraz daha uzak ya da yakın olabiliyor. eğer %1 daha yakın olsaydık hesap nasıl olurdu? bunun %1'i yaklaşık olarak 1.5 milyon km eder. yani güneş'e şu an olabileceğimiz en yakın konumdan 1.5 milyon km daha yakın olmaktan bahsediyoruz. ortalama uzaklık üzerinden hesapladım ama zaten en yakın olan da yine yaklaşık 1.5 milyon km ediyor. o kısma takılmayın yani.

eğer güneş'e bu kadar daha yaklaşırsak ondan bize ulaşan enerji de bir miktar artar. ne kadar artar? ters kare yasası gereği yaklaşık %2'lik bir artış gerçekleşir. peki enerji bu kadar artarsa yanar mıyız?

bunun cevabını da stefan- boltzmann yasası verir. (bkz: stefan boltzmann law) yaklaşık olarak 1.5 derecelik bir sıcaklık artışıyla karşı karşıya kalırız. bu artış iklim dengesini tamamen değiştirir çünkü büyük su kütlelerinde daha fazla buharlaşma gerçekleşir. bunun sonucunda atmosferde daha fazla su buharı tutulur, sera etkisi artmaya başlar. yani genel sıcaklık artışı 1.5 dereceyle kalmaz, biraz daha yükselir. bu bir kısır döngüye neden olur; sıcaklık arttıkça daha çok buharlaşma, buharlaşma arttıkça daha çok ısınma.

buzullar erimeye başlar sıcaklık artışı nedeniyle. bunun genelde tartışılan etkisi deniz seviyelerinin yükselmesi ama bir etkisi daha var ki oldukça kritik sayılabilir. mesela gök cisimlerinin güneş ışığını yansıtma oranları birbirinden farklı. ay ve venüs çok parlakken diğer bazı uydu ya da gezegenler o kadar da parlak görünmüyor bize. bu yansıtma oranına albedo diyoruz. bulutların, buzulların falan da albedo değerleri var. buzullar eridikçe, dünya genelindeki albedo oranı düşer. karaların albedo değeri daha düşüktür, yani enerjiyi daha fazla yansıtmak yerine daha fazla emerler. bu da sıcaklık artışı anlamına gelir. bir kısır döngü de burada ortaya çıkar; sıcaklık arttıkça buzul erimesi, erime arttıkça sıcaklık artışı.

daha fazla uzatmayacağım yazıyı (bulutların etkisi, diğer süreçler vs) ama sanıyorum yeterince anlaşılmıştır ki dünya üzerindeki yaşam, %1'lik konum değişiminden epey etkilenir. buna yanmak demek, gözümüzde canlanan yanma eylemi ile aynı etkiyi vermese de uzun vadede olacak olan "eyvah, yandık"taki yanmakla aynıdır.