DOA İade Makinesi Nedir, Nasıl Çalışır, Anlamı Nedir?
bugün doa (depozitosu olan ambalajlar) iade makinesini merakımdan dolayı ilk kez kullandım
sistem kısaca, üzerinde doa logosu bulunan tek kullanımlık 0,10 ile 3,01 litre arasındaki pet şişe, cam şişe ve alüminyum içecek kutularını geri getirmeniz mantığıyla çalışıyor. uygun ambalajlar makineye tek tek veriliyor ve her biri için 1 tl depozito bedeli doa cüzdanına tanımlanıyor. günlük iade limiti ise kişi başına 200 adet. iade edilen ambalajların ezilmemiş ve üzerindeki barkod ile doa işaretinin okunabilir durumda olması gerekiyor.
uygulamanın amacı, geri dönüştürülebilir ambalajların çöpe gitmesini önleyerek yeniden ekonomiye kazandırılması. avrupa'da uzun yıllardır kullanılan depozito sisteminin türkiye'deki karşılığı olarak düşünülebilir.
gelelim deneyim kısmına. sistem fikren başarılı olsa da mevcut makineler henüz istenilen seviyede değil. pet şişe, cam şişe ve alüminyum kutuları çoğu zaman ilk denemede okumuyor. ambalajı geri alıp tekrar okutmak gerekiyor. yoğun saatlerde oluşan kuyruklarla birleşince birkaç dakikalık işlem beklenenden uzun sürebiliyor.
yine de sistem daha çok yeni. makine sayısı artırılır, yazılım ve barkod okuma performansı geliştirilirse hem kullanıcı deneyimi hem de geri dönüşüm oranı açısından oldukça başarılı olacağını düşünüyorum.
doa, mevcut hükümetin son yıllarda yaptığı en iyi işlerden biri olabilir
çevreyi temiz tutmak toplumsal bir kültürdür arkadaşım.
bu kültür sadece öğretmenlerin okulda yere çöp atmayın çocuklar, plastik şişeler şu kadar, cam şişeler şu kadar yılda yok oluyor şeklindeki eğitimi ile oluşmaz. bunu bu şekilde bir eğitimle anlamak ve uygulamak için de yüksek iq gerekir. hayatın gerçekleri var ;) toplumumuzun ortalama iq'sunun normal bir insandan az olduğunu söyleyenler vs... ki görünen de o şekilde. plajlar, ormanlar, mesire alanları, otoyolların refüjleri iq, eq seviyesini gösteriyor zaten.
bir kültürün tamamen yerleşmesi için ödül, ceza ve eğitim üçlüsü birlikte kullanılıp toplumda alışkanlık oluşturulur. alışkanlıklar ise toplum kültürünü oluşturur.
haliyle bu makineler sık sık arızaları ve problemleri ile önümüze getiriliyor olsa da, çevre kültürünün yerleşmesi için çok büyük ve akıllı bir adımdır. bu kültürün yerleşmesi için devamı niteliğinde başka adımlar gelmeli veya bunu talep etmeliyiz.
mevcut arızaları sistemin yeni olması sebebi ile makul karşılıyorum, umarım arızaları, problemleri asılmış makineler her mahallemizde, herkesin ulaşabileceği şekilde yaygınlaşır.
ödül mekanizmalarına ek olarak, çevreyi kirletenlerle ilgili cezaların hızlıca arttırılması da çok geç kalmadan atılması gereken bir adımdır.
ekleme: yapay zeka açıklaması - ödül mekanizması
doa otomatlarının ödül döngüsü nasıl işler?
davranış: tüketici, üzerinde doa logosu bulunan boş plastik, cam veya alüminyum içecek ambalajlarını çöpe veya çevreye atmak yerine biriktirir.
eylem: ambalajları en yakın doa iade noktası'na götürür, mobil uygulamadaki karekodu otomata okutur ve şişeleri hazneye bırakır.
ödül (geri bildirim): makine ambalajı onayladığı an, her bir şişe/kutu başına 1 tl depozito iade bedeli anında kişinin doa dijital cüzdanına yüklenir.
bu mekanizmanın çevreye ve beyne etkisi
anında haz (dopamin tetiklenmesi): şişeyi makineye attığınızda duyduğunuz mekanik ses ve hemen ardından telefona gelen "bakiye yüklendi" bildirimi, beyinde küçük bir başarı ve tatmin duygusu yaratır. bu durum, bir sonraki şişeyi de atmama konusunda motivasyon sağlar.
kayıptan kaçınma güdüsü: içeceği satın alırken ödediğiniz depozito bedelini geri almak istersiniz. şişeyi sokağa atmak, paranızı sokağa atmakla eş değer hale gelir.
kültürel dönüşüm: ödül sistemi sayesinde çevreye atık fırlatmak "normal bir eylem" olmaktan çıkıp "ekonomik bir kayıp" ve "gözden kaçırılmış bir ödül" haline dönüşür. avrupa'da uzun yıllardır uygulanan bu sistem, atıkların çevreye yayılmasını neredeyse tamamen önlemektedir.
Lav Lambası Nasıl Çalışır?
