Dart Sporuna İlgi Duyanların Çok İşine Yarayacak Giriş Seviyesi Bilgiler
bu yazı dart sporuna ilgi duyanlar için giriş seviyesinde bilgiler içerecektir. ileri düzey dart teknikleri ve dart oyun kuralları için başka zamanda detaylı bir yazı yazılacaktır.
öncelikle dart nedir?
dart, özel bölmelere ayrılmış bir hedef tahtasına, üç tane özel küçük okun elle atılarak belli puan dilimlerine isabet ettirilmesiyle oynanan bir oyundur.
dart sporunun tarihi, 1500'lü yıllar ingiltere'sine dayanır. hedefe uzak mesafeden atış yapan ingiliz okçuları ok ve mızrak ucundaki metal kısmı, kısa mesafeden ağaç kütüklerine saplayarak yeni bir oyun keşfetmişlerdir. ağaç kütüğündeki yaş halkalarını merkezden dışa doğru azalacak şekilde ayrıca puanlandırarak bu yeni oyunun kurallarını belirlemişlerdir. dartın profesyonel anlamda kabul görmesi ve sayılarla sistematize edilmiş hali ise yine 1900'lü yılların başında ingiltere'de olmuştur. tüm dünyaya da buradan yayılmıştır.
o halde bu bilgilerden anlıyoruz ki dart oynamak için temelde 2 şeye ihtiyacımız vardır. bir, dart tahtası. iki, dart okları. şimdi biraz bunu inceleyelim. (sağlıklı bir şekilde dart atmak için başka ekipmanlara da ihtiyaç vardır. onları da yazının ilerleyen bölümlerinde irdeleyeceğiz)
dart tahtası
bir dairenin 20 eşit parçaya bölünmesiyle oluşturulmuştur. piyasadan alacağınız dart tahtaları genellikle iki materyalden yapılır. birincisi ve ucuz olanı domuz veya at kılından yapılanlardır. kıldan yapılmış bu tahtaları kesinlikle önermiyorum. çünkü dart okları saplandıkça yıpranma yüksek olduğu gibi, dart oklarını çıkarırken de dart tahtasında şekilsel bozulmalar olmaktadır. zaman içinde dartın özellikle orta kısmı, dışarı doğru kabarmaya başlar ve haliyle kullanılmaz hale gelir.
diğer dart tahtası ise afrika kökenli sisal ağacından yapılan tahtalardır. bu dart tahtaları, sisal liflerinin yoğun pres altında sıkıştırılmasıyla elde edilir. ok saplandıktan sonra, oku çıkardığınızda lifler tekrar kapanır ve tahta bir nevi kendini onarır. uzun ömürlüdür. profesyonel maçlarda da sisal bitkisinden yapılan bu tahtalar kullanılır. benim kendi evimde de winmau marka 3 katmanlı blade 360 model bir dart tahtası bulunmaktadır. 3 katman sisal, board'un daha uzun ömürlü olmasını sağlar. blade denme sebebi de sayıları ayıran metal bölmelerin özel bir teknikle keskinleştirilmesidir. bu sayede metal kısma çarpan ok geri sekip düşmek yerine, bu kısmdan kayarak tahta yüzeyine saplanır.
kıl boardlar 2026 itibarıyla 2.500-3.000 tl civarıyken, sisal boardlar kaç katmanlı olduğuna göre değişmekle birlikte 6.000-8.000 tl arası bir fiyata sahiptir.
diğer zaruri ekipmanımız dart oku
eklediğim fotoğraftan da görebileceğiniz üzere dart oku 4 temel bölgeden oluşur. okun tahtaya saplandığı iğne kısmına point, el ile tutulan ön metal kısmına barrel, el ile kavranan ikinci kısma shaft ve okun stabil gitmesini sağlayan en arkadaki tüy-kanatçık kısmına ise flight denir. bahsettiğim tüm bu aksamlar için ayrı bir yazı yazmak ve farklarına değinmek mümkündür. ancak ben yazıyı fazla uzatmamak adına en temel ayrım olan barrel kısmından bahsedeceğim.
dart okları farklı ağırlıklarda üretilmektedirler. profesyonel maçlarda 12 gramdan 50 gram'a kadar oklara müsaade edilmektedir. herhangi bir ideal ağırlık olmamakla birlikte pro oyuncular 21 ile 26 gram arasında değişen oklar kullanmaktadırlar. zaten piyasada üretilen okların da %90'ı bu ağırlık skalası içinde üretilmektedir.
dart oklarının ağırlığını ve hacmini belirleyen temel unsur, barrel kısmının hangi metalden üretildiğidir. aynı dart tahtasında olduğu gibi oklarda da iki temel materyal göze çarpar. birincisi daha ucuz, ama dayanaklılığı az olan pirinç metalinden üretilen oklardır.
pirinç, ağır bir alaşım olduğu için tercih edilir. ancak 25 gram bir pirinç ok, haliyle hacim olarak büyük ve kalın olacaktır. bu sebeple ele oturmasında bazı problemler yaşanabilir. darta yeni başlayanlar için kısmen önersem de bu sporda ilerlemek isteyenler için tavsiye etmem.
diğer yaygın ok materyali ise tungsten'dir. tungsten ağır ve çok sağlam bir metaldir. altın ile aynı 19.3 özgül ağırlığa sahiptir. aşınması çok zordur ve dart oku için stabilizasyonu yüksektir. ülkemizde tungsten dart oku üretilmez. bu sebeple alacağınız dart okları yurt dışından ithal olduğu için haliyle daha pahalı olacaktır. ben de iki ayrı 23 gramlık harrows marka tungsten dart okları kullanmaktayım.
ucuz olan pirinç dart okları 500-1.500 tl arasında değişen fiyatlardayken, daha pahalı olan tungsten dart okları ise 4.000-15.000 tl arasında fiyatlara sahiptir. tungsten dart oklarının bu denli fiyat farkı oluşturması ise bazı sebeplere dayanmaktadır. bu sebepleri, dart okları hakkında yazacağım başka bir entry'e bırakıyorum.
dart oku ve dart tahtası temel olarak bu spora başlamak için yeterlidir. ancak duvarlarınızın zarar görmemesi için dart tahtasının etrafına koruyucu bir yüzey daha eklemek gerekir. bu yüzeye surround denir. surroundlar da ucuz ve pahalı olmak üzere ikiye ayrılır. ucuz olanlar plastik ve köpükten yapılır. sanıyorum decathlon'da bu surroundlardan bulunmaktadır. daha pahalı ve uzun ömürlü olanları ise silikon veya poliüretan'dan yapılır. dart tahtasından olduğu gibi, surround kısmında da winmau markası güzel ürünler üretmektedir. ben evimde winmau markasının bu surround'ını kullanmaktayım. farklı renklerde almanız mümkün, ancak ok atarken dikkati dağıtmaması için siyah ağırlıklı bu ürünü seçtim:
plastik surroundlar 750-1.000 tl arası bir fiyata sahipken, silikon olanları 3.500-5.000 tl arası bir aralıktadır. yine aynı şekilde hangisini tercih edeceğiniz size kalmaktadır.
sağlıklı şekilde dart atmak istiyorsanız önereceğim son ürün de aydınlatmadır. dart yüzeyi yeterli ışığa sahip değilse, milimetrelik atışların puanlamada önemli olduğu bu sporda ilerlemeniz haliyle zor olacaktır. standart oda lambası dart yüzeyini yeterince aydınlatmamaktadır. bu sebeple ya kendi imkanlarınızla dart tahtası için bir aydınlatma yapmalı ya da bu iş için üretilmiş dart ışıklandırmalarından almalısınız.
dart ışıklandırmaları da ikiye ayrılır. birincisi, dart tahtasının üzerine konan ve tahtaya yukarıdan ışık veren sistemlerdir. bunlar fiyat olarak daha ucuzdur. ancak dart tahtasının hepsini eşit miktarda aydınlatmaz. alt kısımda hafif gölgelikler bırakması mümkündür. ben ilk olarak target markasına ait bu aydınlatmayı seçtim. ancak çok memnun kalmadım.
sonrasında da şu anda türkiye'de satışı olmayan yine aynı target markasının 360 derece ışığa sahip olan modelini yurt dışından gelen bir arkadaşım aracığıyla edindim. bu sistem, adından da anlaşılacağı üzere dart tahtasının etrafına 360 derece çevrelemektedir ve gölgelik-karaltı alan bırakmamaktadır. türkiye'de bulabilir misiniz bilemiyorum ama alacaksanız ya da led ampullerden ben kendim yaparım diyorsanız, tavsiyem sizin de böyle 360 derece çevreleyen bir ışıklandırma edinmenizdir.
bu yazıyı burada sonlandırmak faydalı olacaktır diye düşünüyorum. artık profesyonel anlamda dart sporuna başlamak için gereken tüm ekipmanlara ve bunlar hakkındaki bilgiye sahipsiniz. oyun türleri ve atış teknikleri için başka bir yazıda görüşmek üzere diyelim.
keyifli oyunlar :)
Pipoya Başlamak İsteyenlere İlaç Gibi Gelecek Bir Sık Sorulanlar Listesi
