Birden Fazla Kişiyle Flört Etmek, Yani Tabak Çevirmenin Arka Planında Yatan Şeyler
ekşi sözlük'te ya da herhangi bir sosyal platformda biriyle muhabbet ettiğinizde, flörtöz bir diyalog kurduğunuzda, haliyle kendinizi özel hissediyorsunuz. fakat kötü haber şu: o kişinin, mesaj kutusunu yeşillendirdiği yegane kişi siz değilsiniz, kuvvetle muhtemel. muhtemelen sizin de yeşillendirdiğiniz kişi sadece o değil, doğru mu?
ve sözlük dışında da manzara farklı değil; insanlar yedekliyor. bunun bir adı dahi var: "tabak çevirmek", yani aynı anda birden fazla kişiyi idare etmek. tabirin ilham kaynağı; çin sirklerinde aynı anda birden fazla tabağı çubukların ucunda çevirenler.
peki neden? neden insanlar tek bir kişiye odaklanmak -ya da yetinmek- yerine bu sirk numarasına başvuruyor? cevap, tahminimizden çok daha derin ve çok daha eski.
irade körlüğü: schopenhauer ne demiş?
arthur schopenhauer, daha 19. yüzyılda insanın romantik tercihlerinin "özgür irade" ile pek alakası olmadığını söylemişti. ona göre bizleri yöneten şey bireysel aklımız değil, "yaşama isteği" -yani türün kendini devam ettirme dürtüsü. schopenhauer bunu çok net ifade eder: aşk dediğimiz şey, türün geleceğine dair içgüdüsel bir hesaplaşmadır. siz karşınızdaki insanın gözlerinin güzelliğine hayran kalırken, içinizdeki biyolojik makine "bu genler benimkilerle iyi bir kombinasyon oluşturur mu?" sorusunu çoktan sormuş ve cevaplamıştır bile.
yani tabak çevirmeyi salt "bireysel ahlaksızlık" zeminine indirgemek, tek başına doğru değil. schopenhauer'a göre mesele çok daha yapısal: bilinçaltımız, farkında olmadan en iyi genetik eşleşmeyi arıyor. ve doğal olarak tek bir adaya bağlanmadan önce "karşılaştırma yapma" ihtiyacı duyuyor.
kadının tabak çevirme sebebi: hipergami
rollo tomassi, "the rational male" serisinde kadının cinsel stratejisini tek bir kelimeyle özetler: hipergami. yani kadın, ulaşabileceği en yüksek değerdeki erkeği seçme eğilimindedir. bu kötü bir şey değil asla, evrimsel bir algoritma. kadın, çocuklarını doğuracağı erkeğin mümkün olan en iyi aday olmasını ister -en güçlü genleri, en yüksek kaynağı, en sağlam korumayı sunanı.
schopenhauer da bunu doğruluyor. kadının seçiciliği bireysel bir kapristen çok daha ötedir; türün kalitesini artıran bir filtredir. nesillerin sürekli daha iyiye evrilmesini sağlayan mekanizma tam olarak budur.
ama işin pratik tarafı şudur: hipergami, kadını sürekli "acaba daha iyisi var mı?" sorusuyla baş başa bırakır. bu yüzden bir erkekle konuşurken diğerini de elde tutmak, kadın için bilinçli bir kötü niyet değil, içsel bir güvence arayışıdır. tomassi bunu "daldan dala atlama" -monkey branching- olarak tarif eder -kadın bir dalı bırakmadan önce diğerine tutunmuş olmak ister. mantıklı mı? biyolojik açıdan evet. etik mi? takdir sizin.
erkeğin tabak çevirme sebebi: kıtlık korkusu
erkeğin tabak çevirme motivasyonu kadınınkinyle kökten farklıdır. erkek hipergamik değildir; erkek poligamik eğilimlidir. yani erkek "en iyisini" aramaktan çok, "soyunu mümkün olduğunca yaymak" dürtüsüyle hareket eder. schopenhauer bunu açıkça yazmıştır: erkeğin doğası gereği birden fazla kadına yönelmesi, türün devamı açısından biyolojik bir stratejidir.
fakat modern dünyada erkeğin tabak çevirmesinin altında yatan asıl duygu daha acıdır: kıtlık zihniyeti ya da "scarcity mentality." erkeklerin büyük çoğunluğu için bir kadınla tanışmak, ona kendini beğendirmek ve bir ilişki başlatmak aylar süren bir süreçtir. erkek bunu bilir ve şöyle düşünür: "bu kadın giderse, yenisini bulmak aylarımı alır. boşta kalmamalıyım."
bu düşünce tamamen haksız mı? değil, lakin biraz yersiz. çünkü erkeğin üreme kapasitesi kadına kıyasla biyolojik olarak çok daha uzun yıllar devam eder. yani erkeğin "zaman daralıyor" kaygısı, kadınla karşılaştırıldığında objektif olarak daha az geçerli bir kaygıdır. bu konu başlı başına ayrı bir yazıyı hak ediyor, o yüzden burada kesiyorum.
bir de şu gerçeği es geçmeyelim: "elini sallasa ellisi" deyimi, kadın söz konusu olduğunda bir realitedir. ortalama bir kadın, elini sallasa ellisini -belki yüz ellisini- bulur. fiziksel çekiciliği düşük olsa dahi bu yadsınamaz bir gerçektir, çünkü erkek tarafındaki talep yapısal olarak yüksektir. erkek için böyle bir lüks yoktur. istisnai erkekler elbette vardır, ama biz burada erkek dünyasından bahsediyor, istisnalardan değil. ortalama erkek, kolay kolay kadın bulamaz. bu asimetri, erkeği yedeklemeye iten en temel dinamiktir.
tomassi'nin formülü ve schopenhauer'ın gölgesi
rollo tomassi'nin tabak teorisi şunu söyler: eğer romantik hayatınızda tek bir kişiye tüm duygusal yatırımınızı yapıyorsanız, o kişi gittiğinde çökersiniz. bu yüzden tomassi, özellikle erkeklere, duygusal yatırımı dağıtmayı ve seçeneklerini açık tutmayı önerir. buna "abundance mentality" -bolluk zihniyeti der.
schopenhauer ise bize çok daha kasvetli ama dürüst bir tablo çizer: aşkta özgür irade diye bir şey aramayın. özgür iradenizle "seçim" yaptığınızı düşünebilirsiniz, gerçekte olan şey ise; türünüzün sizin adınıza yaptığı tercihin sadece elçisi olduğunuzdur. bu, hem kadın hem erkek için geçerlidir.
sonuç olarak tabak çevirmek, modern flörtün icat ettiği bir şey değil. evrimsel psikolojinin, biyolojinin ve türün devamlılık refleksinin dijital çağdaki tezahürüdür. kadın, hipergamisiyle "en iyisini" ararken, erkek kıtlık korkusuyla "boşta kalmamaya" çalışır. ikisi de schopenhauer'ın dediği aynı istencin farklı yüzleri.
tabak çevirip çevirmemek, bunları artık bildiğinize göre paşa gönlünüzün bileceği iş. ama en azından neden çevirdiğinizi -ya da karşınızdakinin neden çevirdiğini- artık biliyorsunuz.
kaynaklar:
- arthur schopenhauer - "aşkın metafiziği" (the metaphysics of love), the world as will and representation
https://en.wikipedia.org/…s_will_and_representation
- rollo tomassi - "the rational male" (2013), özellikle "plate theory" ve "hypergamy" bölümleri
https://therationalmale.com/…ational-male-year-one/
- rollo tomassi - "plate theory" makalesi
https://therationalmale.com/…/08/19/plate-theory-2/
- david m. buss - "the evolution of desire: strategies of human mating" (2016, revised edition)
https://en.wikipedia.org/…i/the_evolution_of_desire
- robert wright - "the moral animal: why we are the way we are" (1994)
https://en.wikipedia.org/wiki/the_moral_animal
Red Pill Öğretisinin Dövme Yaptıran Kadınlarla İlgili Yaptığı Çıkarımlar
