Bir Galatasaray Efsanesi, Cevat Prekazi'nin Ardından Akla Gelen İlk Düşünceler
bacaklarına çektiği taytı, sahadaki o kendine has merkezkaç düşmanı aksak duruşu, ölümüne titocu ve gueveracı yaklaşımıyla, sosyalist devrim ve fantazmatik romantizm arasındaki zıtlığa bütünlük kazandırabilmeyi başaran, benim gibi 80'lerde sokak aralarında futbol sevgisi filizlenen çocukların ikonik kahramanıydı cevad prekazi.
8 numara ile özdeşleşmişti kendisi. ona jupp derwall vermiş 8 numarayı. "hangi numarayı istiyorsun?" diye sormuş, "hiç farketmez" demiş cevad. o zamanlar en meşhur, en iyi futbolcular 10 numara giyerdi. partizan'da, hajduk’ta 10 numara giymiş prekazi. salon futbolu oynadığı amerika'da 23 numara giymiş. ama ona 8 numarayı vermiş derwall, türkiye’de hep 8 giydi. modern futbolda 99'a kadar uzayan numaraları hiç sevmediğini söylerdi. "99 olur mu kardeşim? futbol 1’den 11’e kadar, 12’den 18’e de yedekler" derdi.
yıllar geçmişti, “prekazi vurdu gol oldu” kitabını imzalamak için türkiye’ye geldiğinde vadi istanbul’da görmüştüm onu. saçları beyazlamıştı ama hala baştan aşağı bir mitoloji gibi duruyordu. aklıma neler neler geldi. sokak aralarında oynarken onun gibi futbol oynamaya çalıştığımız mesela. stil anlamında benzersiz bir adamdı çünkü. kafasına saç bandı takardı arada. bir de türkiye’de futbola tayt modasını getirmişti. şortunun altından tayt giyerdi. daha sonra çoğu futbolcu onun gibi tayt giymeye başlamıştı. avangart bir futbolcuydu, ikon lafının tam karşılığıydı. çocukken blue jean dergisinin promosyon olarak verdiği saç bandını takardım ben de kafama, sırf ona benzeyeyim diye. saçlarımın arkasını onun gibi uzatmaya çalışırdım yaz tatillerinde. sonbahar gelip de talebe tıraşına kurban olacak saçlarım, yazın onun saçlarına özenirdi kısa bir süre olsa bile. onun gibi solak olmam, ilginç bir memnuniyet ve tatmin duygusu hissettirirdi bana.
tito hayranıydı. eski yugoslavya’ya, tito’ya asla toz kondurmazdı. "tito zamanında milliyet sormazdı kimse kimseye, hepimiz yugoslavdık. herkes kendi anadilinde eğitim görürdü. ben mesela arnavutça eğitim aldım. herkes özgürdü. ne diyordu tito: kardeşlik ve birlik. yugoslavya ancak böyle ayakta durabilirdi" diye bahsederdi tito'dan ve eski yugoslavya'dan. 1999'da nato yugoslavya'yı bombalarken, belgrad'dan ayrılmadı. o dönem belgrad'da amatör bir futbol takımını çalıştırırken, başını gökyüzüne kaldırdığında uçakları ve bombaları gördüğünü, ancak ülkesi olarak gördüğü toprakları uzaktan izlemeyi reddederek orada kalmayı seçtiğini söylemişti.
entelektüel bir adamdı. "ta 18. yüzyılda anlatmış savaşlar neden var, yoksulluk neden var" dediği jean-jacques rousseau’yu çok severdi. hemingway’in okumadığı kitabı yoktu. amin maalouf, kader abdolah, halid huseyni okuduğunu söylerdi. abdolah’ın “cami evi”ni okurken ağladığını söylemişti bir röportajında. aynı zamanda huseyni’nin “bin muhteşem güneş”i de ağlatmıştı onu. türk yazarlardan yaşar kemal, nazım hikmet, aziz nesin'i sevdiğini söylemişti. özellikle aziz nesin’i çok severdi. sivas olaylarını televizyondan izlediğini ve çok üzüldüğünü anlatmıştı.
che guevera idollerinden biriydi. bir röportajında "che her zaman yanımdadır" dedikten sonra masanın üstüne çıkarıp che anahtarlığını koyan bir adamdı. türk futboluna verdiği hizmetlerden dolayı 80'lerde türk vatandaşlığı teklif etmişlerdi kendisine. bunun için soyadını değiştirmesi ve özal’ın elini öpmesi gerektiği söylendiğinde “ben sadece babamın elini öperim, o da sadece bayramlarda” cevabını vermişti. kimseye eyvallahı olmayan bir adamdı.
ölümüyle birlikte içimde bir parça çocukluğum da toprağa karıştı. hızır gibi yetişen, her maç televizyon başında soluğumu tutup izlediğim kahramanımın bir sabah aniden ortaya çıkan yokluğu, sanki bir daha geri gelmeyecek o masum yılların da veda töreni oldu. ve ben çocukluğuma dair bir simgeye bu kadar yakın, beni ölüm duygusuna olgunca ikna eden bir sona hiç bu kadar içkin olmamıştım. çocukluk kahramanlarınızın bu dünyadan göçüşüyle ölüm gerçeğini daha bir sükunetle kabulleniyorsunuz. sigismund schlomo freud günahlarımızı affetsin... zihnimde yıllar önce balyoz etkisi yaratan 39 numara ayaklarının derin ve sihirli izleri hiç silinmedi.
tabutunun üstüne galatasaray ve partizan formalarının konmasını istemiş. ben de belleğimde mumyaladığım sihirli sol ayağının eczalı sargısını, arkasında “8 prekazi” yazan galatasaray formamla birlikte ölü atletler müzesine kaldırıyorum. ölüm haberini che'nin küba devrimine sarılı tabutu gibi omuzluyorum. elveda çocukluk kahramanım… elveda futbolun gerçek sahibi!
İtalyan Erotik Film Yönetmeni Tinto Brass'ın Vefatının Düşündürdüğü Şeyler
