UFUK AÇICI 29 Haziran 2026
1b OKUNMA     10 PAYLAŞIM

"Zıkkımın Kökünü Ye" Deyimi Nereden Geliyor?

Günelik hayatta düşünmeden kullanmadığımız bu sözü enine boyuna inceliyoruz.

zıkkımın kökünü ye sözünün nereden geldiğini öğrenince yaşadığım ufuk genişlemesi... anlatayım:

zıkkım aslında zakkumdur. bugün sinirlendiğimiz birine söylediğimiz bu lafın altında karanlık bir anlam yatıyormuş.

zakkum çok zehirli bir bitki. öyle zehirli ki hayvanlar pek yaklaşmıyor. hatta internette dolaşan bir anlatıya göre yarımada savaşı sırasında ispanya'ya giden bazı fransız askerleri avladıkları etleri pişirmek için çevreden kestikleri zakkum dallarını şiş olarak kullanıyor. ateşte ısınan dallardaki zehir ete geçiyor ve sabah askerlerin bir kısmı ölü bulunuyor. (hikayenin tarihsel doğruluğu tartışmalı ama anlatı bu şekilde.)

bir de işin dil tarafı var: zakkum kelimesinin kökeni arapçadaki zakkûma dayanıyor. kuran'da cehennemde günahkarlara zorla yedirilen, acı ve ızdırapla ilişkilendirilen ağacın ismi.

dolayısıyla "zıkkımın kökünü ye" dediğimiz şey aslında sandığımız gibi "git çiçek ye" değil, "git zehrin en beterini, en acısını ye" gibi bayağı sert bir beddua.