Mevzubahis görüntüler

insan ve hayvan davranışlarını ayıran temel fark, davranışın üretildiği beyin katmanlarıdır. bu fark anlaşılmadan yapılan her yorum, kaçınılmaz olarak antropomorfizme (insana özgü özellikleri hayvanlara yükleme hatasına) düşer.

beyni evrimsel ve işlevsel olarak üç ana düzeyde ele alabiliriz:

1) beyin sapı

beynin en ilkel bölümüdür. solunum, kalp atımı, uyku-uyanıklık döngüsü, refleksler gibi yaşamsal ve otomatik işlevleri yönetir. davranış üretmez; organizmanın hayatta kalmasını sağlar. insanla hayvan arasında bu yapı açısından neredeyse fark yoktur.

2) limbik sistem

duygular, motivasyon, korku, ödül-ceza, bağlanma ve temel yönelim davranışlarının merkezidir. amigdala, hipokampus, hipotalamus gibi yapıları içerir.

hayvan davranışlarının büyük bölümü limbik sistem kaynaklıdır:

– tehlikeden kaçma

– yiyeceğe yönelme

– sürüyü takip etme

– çiftleşme davranışları

– yön bulma ve göç

bu davranışlar bilinçli kararlar değil, çevresel uyaranlara verilen biyolojik tepkilerdir. hayvan “neden” sorusunu sormaz; sadece tepki verir.

3) korteks ve özellikle prefrontal korteks

insanı ayıran asıl katman burasıdır. korteks beynin deneyim öğrenme bölgesidir. diğer memelilerde de vardir lakin hayvanların korteksi insana göre daha küçük ve sınırlıdır. prefrontal korteks ise insanın alameti farikasıdır.

– soyut düşünme

– planlama

– uzun vadeli sonuçları değerlendirme

– dürtü kontrolü

– ahlaki muhakeme

– bilinçli seçim yapabilme

gibi işlevlerden sorumludur. yani aklın evrildiği beyin bölgesidir.

bilinçli ve anlamlı bir “tercih”, ancak prefrontal korteksin aktif olduğu durumlarda mümkündür. varoluşsal sorgulama, anlam arayışı, “yalnızlığı seçme” gibi kavramlar nörobiyolojik olarak sadece insana aittir.

penguenin sürüden ayrılması gibi bir davranış;

– yönelim hatası

– çevresel uyaran

– stres

– navigasyon bozukluğu

– içgüdüsel sapma

gibi limbik ve beyin sapı temelli nedenlerle açıklanır. bu davranışın felsefi, psikolojik veya varoluşsal bir anlamı yoktur. insanın bu görüntüye anlam yüklemesi ise ayrı bir olgudur ve bu da yine prefrontal korteks ürünüdür. yani anlam, penguende değil; bakan insandadır.

özetle: penguen yürür. insan anlam üretir. bilim, bu ikisini karıştırmamayı gerektirir.

yön kaybının olası sebepleri

- görsel disoryantasyon: haritalama sistemleri, görsel kontrasta dayanır, ve bazı fiziksel özellikleri referans kabul ederler. videodan gördüğümüz kadarıyla, referans kabul edilebilecek şeyler var orda. uçsuz bucaksız çölde kalmış insanın yaşadığı yön kaybını yaşamıyor.

- magnetonavigasyon kaybı: ben işte bundan şüpheleniyorum. penguenlerden emin olmamakla birlikte, göçmen kuşlarda bir sensör vardır, sanıyorum gaganın yüzle birleştiği bölgede (ya da retinada, hala tam net değil). buradaki mekanizması sayesinde dünyanın manyetik alanını algılarlar, ve kendi yönelimlerini bu manyetik alanı referans alarak şekillendirirler. (bizim gibi düşünerek değil ama). işte o sensör bozulduğunda, nereye gideceği ile ilgili kafası karışabilir.

- nörolojik bozulma: aslında motor davranışlar yerinde. fakat beyin travması, nörotoksin birikimi (gizli iltihap) gibi durumlar, bir davranış biçimine kilitlenmeyi mümkün kılabilir. bunun örnekleri insanlarda da var sanıyorum.

ve en önemlisi, penguenlerde karar mekanizması, çeşitli gözlemlerin ortalamasının alınması ile çalışmıyor, ya da insanlardaki gibi ağırlıklı kompleks bir hesaplama (bayezyan) ile de değil. öncelemek. eğer penguen, sözgelimi magnetoreception mekanizmasını önceliyorsa, ve sensörü bozulduysa, geriye kalan bütün farklı bileşenlere rağmen (önceki bilgisi, etraftaki sosyal davranış, görsel algısı), yanlış yöne gidebilir.

bu arkadaşlar çok nadir olduğu için, bu tip bir davranışın tanısı yok. ama muhtemelen nörolojik bir bozukluk, sensör bozukluğu ya da ikisinin birleşimi söz konusu.

yani, pengueniniz nihilist değil; hasta, disfunctional.

yaptığı bir seçim değil, bir sürüklenme.

Kaynak 1 / Kaynak 2

Final notu

penguenin nihilist olanı yoktur, sadece insanın projeksiyonu vardır. bi bitmediniz lan.
belgeselden bir kareyi 18 yıl sonra aydınlanma diye paylaşmak, aslında yalnızca gecikmiş bir dopamin patlamasıdır sadece. farkındalık değil, tamamıyla algoritmik bir yankıdır. sürüden ayrılan penguen romantizmi de ayrı bir trajedi zaten..

canlılar aleminin doğasında birey yoktur, koordinasyon vardır. sürüyü terk eden penguen asla özgür değildir, o sadece ölüdür. ama insan, ölümle sonuçlanan her rastlantıyı radikal karar diye paketleyip kendine anlam satar.

nihilist penguen dediğin şey, hiçbir şeyin anlamı yoktur ama yine de yürümeye devam eder. çünkü anlam için değil, momentum için hareket eder. o yüzden bir kareden varoluş çıkarmaya çalışan insanla, buz üzerinde yürüyen penguen arasında bence fark yok...

ikisi de kayar, ama biri buna felsefe der.

Bilimsel Açıklama: Kurduğumuz Hayaller, Esasında Olduğumuz Kişinin Zıttını mı Yansıtıyor?