sezar salatası, adını roma imparatoru julius caesar'dan değil, italyan göçmeni caesar cardini'den alır.

bu ünlü salata, 4 temmuz 1924'te tamamen tesadüf eseri ortaya çıktı. meksika'nın tijuana kentinde restoran işleten caesar cardini, bağımsızlık günü nedeniyle restoranına akın eden müşteriler yüzünden mutfağındaki malzemelerin neredeyse tamamını tüketmişti. elinde kalanlarla yeni bir yemek hazırlamak zorunda kaldı ve böylece bugün dünyanın en tanınmış salatalarından biri doğmuş oldu.

cardini, abd sınırının hemen ötesindeki san diego'da yaşıyordu. ancak restoranını tijuana'da açmasının özel bir nedeni vardı. o yıllarda amerika birleşik devletleri'nde içki yasağı (prohibition) yürürlükteydi; alkol satışı yasaktı. buna karşılık meksika'da böyle bir yasak yoktu. bu yüzden her hafta sonu çok sayıda amerikalı, yasal olarak içki içebilmek için sınırı geçerek tijuana'ya geliyordu. aralarında clark gable ve jean harlow gibi hollywood yıldızları da bulunuyordu.

o yoğun 4 temmuz gününde restoran tamamen dolmuş, mutfaktaki yiyecekler ise tükenmek üzereydi. cardini'nin elinde yalnızca marul, zeytinyağı, yumurta, parmesan peyniri, bir şişe worcestershire sosu, misket limonu ve kruton yapmak için biraz ekmek kalmıştı.

bu malzemeleri büyük ahşap bir kâsede, müşterilerin masasında karıştırdı. bunu yalnızca salatayı hazırlamak için değil, aynı zamanda az sayıdaki malzemeyi küçük bir gösteriye dönüştürmek için yaptı. marul yapraklarını doğramadı; bütün bıraktı. böylece misafirler yaprakları sapından tutup elleriyle yiyebiliyordu.

ilk sezar salatasında hamsi yoktu. cardini, bütün hamsilerin tadını fazla baskın buluyordu. salatadaki hafif tuzlu ve umami lezzeti, zaten az miktarda hamsi içeren worcestershire sosundan geliyordu. günümüzde birçok kişinin vazgeçilmez sandığı hamsi ezmesi ise ancak 1950'li yıllarda, tarif cardini'nin restoranının dışına yayıldıktan sonra kullanılmaya başlandı.

cardini ayrıca tarifinde misket limonu kullanıyordu. bugün çoğu tarifte yer alan limonun ise daha sonra, tarif kuzeye yani amerika'ya taşındığında kullanılmaya başlandığı ve bu değişikliğin zamanla yerleştiği düşünülüyor.

salatanın ünü kısa sürede yayıldı. ünlü aşçı julia child, çocukken ailesiyle yaptığı tijuana gezisinde bu salatayı tattığını ve daha sonra onun “kıyıdan kıyıya bir sansasyon” hâline geldiğini anlatmıştır. 1953 yılında ise paris'teki bir grup gastronomi uzmanı, sezar salatasını son elli yıl içinde amerika kıtasından çıkan en başarılı tarif olarak değerlendirdi. cardini de 1948 yılında kendi salata sosunu şişeleyerek ticari marka tescili aldı.

bugün marketlerde satılan, ızgara tavuklu, yoğun kremalı ve belirgin balık aromalı sezar salataları, cardini'nin ilk hazırladığı tariften oldukça farklıdır. aslında bugün 102. yaşını kutlayan şey; meksika'da, mutfağındaki malzemeler tükenince italyan bir göçmenin elindeki birkaç malzemeyi bir araya getirerek hazırladığı, bütün marul yapraklarından oluşan son derece sade bir salatadır.

kaynak