inanılacak tek şey “aşktır!”

1943 yılı… avrupa’nın üzerinde savaşın karanlığı dolaşıyordu. luigi pedutto, henüz yirmi bir yaşında bir italyan askeriydi ve savaş esiri avusturya’daki bir nazi çalışma kampında tutuluyordu. mokryna yurzhuk ise ukraynalı genç bir kadındı; zorla çalıştırılmak için buraya getirilmişti. henüz yirmi üç yaşındaydı ve küçük bir bebeğin annesiydi.

bir gün mokryna, luigi’ye gizlice biraz yiyecek getirdi. kampta paylaşılan küçücük bir parça ekmek bile büyük bir iyilikti. luigi ise ona teşekkür etmek için eline geçen kumaş parçalarından bir şapka ve bir palto dikti. küçük jestler zamanla gülümsemelere, gülümsemeler ise derin bir sevgiye dönüştü. tel örgülerle çevrili o yerde, iki genç insan birbirine âşık oldu.

iki yıl boyunca, savaşın ortasında birbirlerine tutundular. ama 1945’te savaş sona erdiğinde kader onların yollarını acımasızca ayırdı. mokryna sovyetler birliği’ne geri gönderildi, luigi ise italya’ya döndü. demir perde’nin iki tarafında kaldılar ve birbirlerine kavuşmalarına izin verilmedi.

vedalaşırken ikisi de aynı şeyi hissediyordu: bu ayrılık çok uzun sürebilirdi. yıllar geçti. luigi italya’da çalışmaya başladı ve bir aile kurdu. mokryna da ukrayna’da evlendi, çocukları oldu ve köyünde çalışmaya devam etti. hayat onları farklı yönlere götürdü ama kalplerinde savaş yıllarından kalan o hatıra hiç silinmedi. luigi, mokryna’nın fotoğrafını ve saçından küçük bir tutamı yıllarca sakladı. o küçük hatıra, geçmişten kopmayan bir bağ gibiydi.

tam 60 yıl geçti. artık ikisi de yaşlıydı. ama luigi’nin kalbinde hâlâ o genç ukraynalı kız yaşıyordu. sonunda bir gün cesaretini toplayıp moskova’da yayınlanan “wait for me” adlı televizyon programına yazdı. bu program savaşta kaybolan insanları yeniden buluşturuyordu. ve 2004 yılında mucize gerçekleşti. program sayesinde mokryna bulundu. yıllar sonra karşılaştıklarında ikisi de gözyaşlarına hâkim olamadı. luigi mokryna’ya sarıldı ve uzun süre bırakmadı.

luigi, ayrıldıkları gün hatıra olarak sakladığı birkaç saç tutamını gösterdi. o an 82 ve 84 yaşındaydılar. luigi ona evlenme teklif etti, ancak mokryna hayatlarının olduğu gibi kalmasını istedi. buna rağmen her yıl birbirlerini görmeye devam ettiler. 

2006 yılında mokryna ilk kez italya’ya gitti. orada castel san lorenzo belediye başkanı tarafından karşılandı ve kendisine fahri vatandaşlık unvanı verildi. mokryna kışları italya’ya gidiyordu.luigi ise yazları ukrayna’da, sevgilisinin mütevazı evine geliyordu. luigi orada onun sebze bahçesinde çalışmasına yardım ediyor, ev işlerinde destek oluyordu.

bu dokunaklı buluşma insanların kalbine dokundu. hikâyeleri kısa sürede dünyaya yayıldı. çünkü bu, sadece iki insanın hikâyesi değildi; zamanın, mesafenin ve savaşın bile yok edemediği bir sevginin hikâyesiydi. bu nedenle ukraynalı heykeltıraşlar oleksandr morhatsky ve hryhoriy kostiukov, onların kavuşma anını bronzda ölümsüzleştirmeye karar verdi. 2013 yılında kiev’deki mariinskyi parkı’nda, aşıklar köprüsü’nün yakınında bir heykel dikildi. heykelde luigi ile mokryna yıllar sonra birbirlerine sarılırken tasvir edilmiştir. sanki altmış yıllık ayrılık bir anda sona ermiş gibidir.

luigi pedutto heykelin açılış törenine katıldı. mokryna ise yaşı ve sağlık durumu nedeniyle kiev’e gidemedi. ama ailesi onun çok mutlu olduğunu söyledi. çünkü artık onların hikâyesi sadece kendilerine ait değildi; dünyadaki bütün âşıklar için bir umut olmuştu.

luigi 2013 yılında hayatını kaybetti. mokryna ise iki yıl sonra, 2015’te. fakat hikâyeleri bitmedi. 2017 yılında, luigi’nin doğduğu küçük italyan kasabası castel san lorenzo’da aynı heykelin bir kopyası dikildi. böylece iki sevgilinin hikâyesi hem ukrayna’da hem de italya’da sonsuza kadar yaşayacaktı. bugün kiev’deki o heykelin önünden geçen insanlar belki sadece bronz bir figür görür. ama hikâyeyi bilenler için o heykel başka bir anlam taşır.

çünkü bazen aşk, savaştan daha güçlüdür. zamandan daha sabırlıdır. ve bazen… bir ömür bekler.