tarihin tozlu sayfalarına baktığımızda insanoğlu, çoğu zaman bazı nesnelere vb. şeylere gerçekte olduklarından daha büyük anlamlar yüklemeyi sevmiştir. bu bazen bir fikir oluverirken, bazen bir insan… bazense sadece bir içki olmuştur. şimdiki anlatacağımız hikayemizde de absinthe de tam olarak böyle bir dönüşümün ürünüdür. ancak gerçekte onu asıl ilginç kılan şey, sadece ne olduğu ya da bizi nasıl etkilediği değil, nasıl ve hangi koşullarda karşımıza çıktığıyla ilgili olmasıdır.

absinthe’in doğuşuna baktığımızda karşımıza 18. yüzyılın sonları çıkmaktadır. tabi bundan öncede absinthe yani pelin otunun kullanımı belirsiz olmakla beraber mö 1600'lü yıllara kadar gitmektedir. neyse hikayemize devam edecek olursak; isviçre’nin küçük bir kasabasında dr. pierre ordinaire absinthe, ilk haliyle bir keyif içkisi değil de, şifalı bir karışım olarak üretmiştir. pelin otu, anason ve çeşitli bitkilerle hazırlanan bu karışım o zamanlarda sindirim sorunlarından ateşe kadar pek çok rahatsızlığa iyi geldiği düşünülen bir büyülü bir iksir gibi kullanılmaktaydı.

anlaşılacağı üzere bu dönemde absinthe, bugünkü anlamından tamamen uzaktaydı. daha ne bir sanat sembolüdür ne de bir tehlike. sadece insanın doğadan aldığı güvenin bir ürünüydü. işte bu mütevazı başlangıç, kısa sürede yön değiştirecektir. 19. yüzyılda afrikada görev alan fransız askerlerine verilen bu içki, özellikle orada oluşan bazı hastalıklar ve suyu dezenfekte etmek için kullanılıyordu ve diğer şeyler içinde tüketilen içkimiz savaşın bitmesiyle birlikte savaş alanından insanların günlük hayata girmiştir.

artık absinthe sadece bir ilaç değil, alışkanlığa dönüşmüş bir içki formunu almıştır. üstelik ucuz ve ulaşılabilir olması da onu hem işçi sınıfına hem de şehirli kesimlere yayılmasını da kolaylaştırmıştır. hayatın gösterdiği acı tada kendi acısını da(denediğimden biliyorum gerçekten içilecek meret değil yani...) katarak toplumsal bir kimlik kazanmaya başladı.

zamanla paris’in sokaklarına ve bohem çevrelerisini etkileyerek, sıradan bir içki olmaktan çıkar ve bir yaşam tarzının simgesi haline dönüşmüştür. özellikle vincent van gogh, charles baudelaire ve paul verlaine gibi isimlerin de hayatına dokunduğundan dolayı zamanla içkinin etrafında bir mit oluşmuştur ve yeşil peri ismini almıştır. artık yalnızca içilen bir şey değil de melankolinin, yalnızlığın ve yaratıcı sancının sembolü haline dönüşmüştür. oysa gerçekte değişen içkinin kendisi değil, onu içen insanların dünyası olmuştur.

bu görünürlük, sanat eserlerinde güçlü bir şekilde hala karşımıza çıkmaktadır. özellikle modern sinema ise bu hikayeyi daha dramatik ve görsel bir dille yeniden karşımıza çıkarır. moulin rouge filminde absinthe, yeşil peri metaforuyla neredeyse bizi büyülü bir hikayeye sokar. izleyiciye halüsinatif bir deneyim sunulsa da, bu aslında karakterlerin duygusal taşkınlıklarının sahneye yansımış halidir diyebiliriz. yine benzer biçimde from hell filminde de absinthe, karanlık ve bozulmuş bir zihnin sembolü olarak ortaya çıkmaktadır.

vel hasıl kelam absinthe’in bu hikayesi, bir içkinin ötesinde bir dönüşüm hikayesidir. şifalı bir karışım olarak başlayan yolculuğa, savaşla devam etmiş ve yayılmış ardından yaşam tarzı ve sanatla efsaneleşmiştir. işin gerçeği absinthe, insanlara yeni dünyalar göstermese de sadece içinde bulundukları dünyanın kaçınılmaz gerçekliğini daha keskin bir şekilde dönemine hissettirmiştir.

...son...

kaynak ve ileri okumalar için: 1,2,3,4