iran'da devam eden olaylar, ekonomik krizin tetiklediği ve hızla rejim karşıtı gösterilere dönüşen geniş çaplı bir halk ayaklanması. olayların büyüklüğü ve detaylarına dair şu anki tablo şöyle:

olayların başlangıcı

olaylar, aralık 2025'in son günlerinde (özellikle 28 aralık civarı) iran para birimi riyal'in döviz karşısında tarihi değer kaybı yaşaması ve buna bağlı olarak temel gıda ve ilaç fiyatlarının aşırı yükselmesiyle başladı. enflasyonun %40-50 bandını aşması, alım gücünün çökmesi ve kötü ekonomi yönetimine duyulan öfke olayları tetikledi.

ilk kıvılcım tahran kapalı çarşısı'ndaki esnafın kepenk kapatmasıyla çakıldı. ancak talep sadece "ekonomik iyileşme" ile sınırlı kalmadı. gösteriler kısa sürede "diktatöre ölüm", "hamaney'e ölüm" gibi sloganlarla siyasi ve rejim karşıtı bir nitelik kazandı.

olayların büyüklüğü

protestoların çapı, iran'ın son yıllarda gördüğü en ciddi kalkışmalardan biri olarak değerlendiriliyor. gösteriler başkent tahran başta olmak üzere tebriz, isfahan, şiraz, kirmanşah, reşt ve meşhed gibi büyük kentlere yayıldı. raporlara göre eylemler 31 eyaletin neredeyse tamamına (yaklaşık 90+ şehre) sıçramış durumda.

kesin sayıyı doğrulamak zor olsa da insan hakları örgütleri (hrana, ihr gibi) 40'tan fazla kişinin hayatını kaybettiğini (bunların arasında güvenlik güçlerinin de olduğu bildiriliyor) ve yüzlerce yaralı olduğunu belirtiyor. 2.000'den fazla kişinin gözaltına alındığı rapor ediliyor.

göstericilerin bazı şehirlerde valilik binalarını, polis araçlarını ve devrim muhafızları'na (besic) ait merkezleri ateşe verdiği görülüyor. güvenlik güçleri ise gerçek mermi, saçma ve yoğun gazla müdahale ediyor.

hükümetin müdahalesi ve son durum

rejim, olayların kontrolünü sağlamak için en sert önlemlerini devreye sokmuş durumda. ülke genelinde internet erişimi neredeyse tamamen kesildi veya aşırı derecede yavaşlatıldı. (netblocks verileri bunu doğruluyor). bu, haberleşmeyi ve görüntü akışını engellemek için yapılan klasik bir yöntem. bazı bölgelerde hava sahasının kapatıldığı veya uçuşların kısıtlandığına dair raporlar var.

cumhurbaşkanı mesud pezeşkiyan "halkın memnuniyetsizliğinden biz sorumluyuz" gibi daha ılımlı açıklamalar yapsa da, güvenlik bürokrasisi ve dini liderlik sert müdahaleyi sürdürüyor.