SİYASET 8 Haziran 2026
544 OKUNMA     15 PAYLAŞIM

Olmayan Bir Gündemi Organize Bir Şekilde Varmış Gibi Gösterme İşi: Astroturfing

Suni gündem yaratma çabası olarak da tanımlayabileceğimiz bu terimi, medya okur-yazarı olmak isteyen herkesin bilmesi gerekiyor.

astroturfing... bu terim esasen ilk kez texas senatörü lloyd bentsen tarafından 1985 senesinde dile getirilmiştir. bentsen özellikle spor etkinliklerinde kullanılan suni çimin üreticisi olan astroturf markasını, organik bir taban hareketi gibi görünmek için bir siyasi kampanyanın yahut mesajın arkasındaki sponsorlarını gizleme hareketini betimlerken kullanmıştır.

sosyal medya platformlarının hızla gelişmesi ve internetin neredeyse tüm dünyada hane halklarına penetre etmesiyle birlikte ise digital astroturfing kavramı ortaya çıkmıştır. digital astroturfing'i halk tabanlı siyasi hareketi taklit eden ancak siyasi aktörler tarafından başlatılan dijital ortam kökenli, aldatıcı ve stratejik bir faaliyet olarak tanımlamak mümkündür. digital astroturfing faaliyetleri arasında online aktivistlere maaş verilmesi, politikacılara sahte isimler ile dijital mektup ve imzalar gönderilmesi, sahte bir isimle sosyal medyada yorum yapılması, twitter takipçisi ve diğer bilimum twitter özelliklerinin satın alınması ve çevrimiçi anketlerin oy satın alınarak manipüle edilmesi sayılabilecektir.

bu çerçevede günümüzde digital astroturfing faaliyetlerinin troller veya ücret-i mukabilinde lobicilik alanında faaliyet gösteren danışmanlık şirketlerinin istihdam ettiği aktivistler tarafından gerçekleştiğini söylemek yanlış olmaz. örneklendirmek gerekirse, rusya'da st. petersburg merkezli olarak kurulduğu iddia edilen internet research agency'nin abd, hollanda ve almanya seçimlerine yönelik twitter'da gerçekleştirdiği aktiviteler bu kapsamda değerlendirebilir. keza bu aynı zamanda başka bir ülkenin iç işlerine astroturfing yoluyla nasıl müdahale edilebileceğinin de göstergesi.

burada son olarak astroturfing'in yalnızca siyasi aktörler tarafından değil, aynı zamanda özel sektör şirketler tarafından da zaman zaman kullanıldığının altını çizmek gereklidir. ilgili şirketler belirli paravan sivil toplum kuruluşları vasıtasıyla halk tabanı görüntüsü oluşturmak ve akabinde politika yapıcılar üzerinde etki yaratabilmek için başta twitter olmak üzere çeşitli sosyal medya platformlarında aktivist kampanyalar düzenleyebilmektedir.