Neye Kült Film Denir? Kültün Anlamı Tam Olarak Nedir?
kült, "çog gözel filim anlamına" gelmez. ancak ne yazık ki milyon kere söylense ve yazılsa da kült ısrarla "çoğ gözel" film anlamında kullanılıyor.
misal sosyal medyada kadir inanır'ın vefatı ardından, kendisinin kimi filmleri sayıldıktan sonra "bize kült sayılabilecek nice filmler bıraktı" deniyor. kastedilen filmler yılanların öcü, selvi boylum al yazmalım, karılar koğuşu gibi yeşilçam'ın büyük klasikleri, önemli yönetmenler tarafından çekilmiş ve klasik mertebesine ulaşmış filmler...
kült film, beklenmedik derecede hayran kitlesine ulaşmış ayrıksı film demektir. yani bu terim çeşitli sebeplerle unutulup gitmesi beklenen buna karşın tutkulu bir hayran kitlesi edinmiş filmler için kullanılır. bu filmlerin bir diğer ortak özelliği ana akım sinema konvansiyonlarının çok dışında filmler olmalarıdır.
çok klasik bir örneği dünyayı kurtaran adam'dır. bunun çok iyi bir film olduğunu kim iddia edebilir? ama jet rejisör çetin inanç'ın filmi kesinlikle kült mertebesine ulaşmıştır. kendine has bir hayran kitlesi vardır. sinemanın alışıldık konvansiyonlarının tümüyle dışındadır.
öte yandan kült klasik, ana akım sinemadan uzak olmakla birlikte, hem ciddi hayran kitlesine ulaşan hem de sinemasal değeri tartışılmaz filmler için kullanılan bir tanımlamadır.
misal mubi'nin şu listesindeki; the beast'in iyi film olup olmadığı çok tartışmalıdır ama kesinlikle üzerinden yıllar geçse de hatırlanan kült bir film olduğu kesindir.
aynı listedeki dr. strangelove ise kült klasik mertebesindedir. kült filmlere özgü, ana akım konvansiyonları altüst eden yönleri vardır, kendine has bir hayran kitlesi bulunur ama büyük bir yönetmenin belki de sinemanın gelmiş geçmiş en büyük yönetmeninin filmidir, bütçesiyle kadrosuyla "büyük" bir filmdir bu yüzden kült denip geçilmez bu tür filmlere kült klasik adı verilir.
ama mesela aynı yönetmenin 2001 uzay yolu macerası adlı yapıtına kült diyemeyiz, sinema tarihinin en iyi filmlerinden biridir, kesinlikle bir klasiktir, başyapıt olduğu söylenebilir, başka sıfatlar yakıştırılabilir ama kültle ilgisi yoktur.
ne yazık ki yurdumuzun yalan yanlış listelerinde defalarca kült filmler arasında sayılmıştır.
peki bütün bunların ne önemi var? anlamlı bir konuşma için terimlerin yerli yerinde kullanılması şarttır. yoksa masaya elma, elmaya kalem, diktatöre g*t, g*te de armut diyebilirsiniz ama bu örneklerin biri dışında hiçbiri ne demek istediğinizi anlatmaz.
terimleri üzerinde uzlaşılmış orijinal anlamlarıyla kullandığımız günler dileğiyle efenim...