thriller... bu albüm, müzik dünyasında çığır açan bir eserdir ama onun da ötesinde, üretildiği dönemin toplumsal ve ekonomik kaoslarını konu edinerek etliye sütlüye dokunmamasıyla bilinen popüler müzikte koskocaman bir istisna oluvermişti. tüm zamanların en çok satan ve müzik videolarını bir sanat formuna dönüştüren kültürel bir başyapıt olması bir yana, thriller’ı esas fenomen haline getiren, içeriğinde değindiği karanlık mevzulardı. bu tarafıyla klasik pop şablonlarını ters yüz etmiş, hatta pop karşıtı muhteviyatıyla dikkatleri üzerine çekmişti.

albümün arka planındaki apokaliptik sahne ise bambaşka bir mevzu

işaret ettiği durum, dünyanın içinde bulunduğu ekonomik, toplumsal ve kültürel dönüşümü doğrudan yansıtıyordu. burada thriller’ın henüz gelişme aşamasındaki hiphop akımıyla kurduğu organik bağı da ıskalamamak gerek. çünkü thriller’ın yansıtmaya çalıştığı mahşer imgesi, ronald reagan iktidara geldikten sonra uygulamaya konan neoliberal politikaların yol açtığı toplumsal yıkımın yansımasıydı.

öyle ya, büyük sermaye serbest piyasa ekonomisini dünyaya yayarak küresel kapitalizmin hükmünü ilan etmeye pek hevesliydi. abd, bu operasyonun fitilini önce kendi topraklarında ateşleyip endüstriyi tasfiye ederek başladı. neoliberal kapitalist akla göre, abd’de endüstriyel üretim çoğu sektörde akıl dışı bir hal almıştı. bu durum, üretimi ucuz iş gücü potansiyeli olarak gördükleri üçüncü dünya ülkelerine aktarmayı akla yatkın hale getirdi. en mantıklı seçenek buydu. eski kovboy filmleri artisti reagan atına binip piyasa totalitarizmi hevesiyle kemendini her daim amerikan endüstrisinin övünç kaynağı olmuş büyük ve görkemli fabrikalarına attı. bu fabrikalarda çalışan yüzbinlerce işçi ve emekçiyi herhangi bir alternatif sunmaya bile gerek duymadan acımasızca işsiz bıraktı. abd’de yüzyılı aşkın zamandır süren sendikal mücadelenin içine edildi. o zamana dek elde edilen bütün kazanımlar birkaç yıl içinde hiç olup gitti. bu korkunç durum, thriller’da tasvir edilen zombi kentleri ortaya çıkardı.

neoliberalizme ilk tepkiyi veren hiphop akımıydı aslında

işe post-endüstriyel amerikan toplumunun eleştirisinden başlamıştı. hip-hop tarihini kökten değiştiren ve türe sosyal bilinci getiren en önemli eserlerden biri olan grandmaster flash and the furious five’ın “the message” adını taşıyan ve siyah gettoları ele geçiren sefaletin anlatıldığı ilk eserdi.

bu şarkıdan önce hiphop genellikle parti eğlenceleri ve dans odaklıyken, "the message" ile birlikte sokakların gerçekliği, yoksulluk ve toplumsal sorunlar müziğin ana teması haline gelmişti. the message, thriller’dan kısa bir süre önce yayınlanmıştı. michael jackson’ın konuyu alıp pop kültürün merkezine yerleştirmesindeki zamanlama da gerçekten inceydi. bunu gerçekleştirerek inandırıcı oldu ve bütün dünya tarafından kucaklandı.

ve zaman geçti. geçen zamanla anladık ki, klipteki o zombiler bizdik.

Bob Dylan, One More Cup of Coffee Şarkısında Tam Olarak Ne Anlatmak İstiyor?