YAŞAM 22 Nisan 2026
1,8b OKUNMA     17 PAYLAŞIM

Kenevirin Uyuşturucu Olarak Kullanımının En Eski Kanıtı: Çin'deki 2700 Yıllık Stok

2700 yıllık bütün marihuana (kenevir) bitkilerinden oluşan bir stok, Çin'in kuzeybatısındaki eski bir şaman mezarında ortaya çıkarıldı.

2700 yıllık bütün marihuana bitkilerinden oluşan bir stok, çin'in kuzeybatısındaki eski bir şaman mezarında ortaya çıkarıldı. eğer marihuana şarap gibi yaşlansaydı, nadir “eser” dünyanın dört bir yanındaki tüm esrar içicileri için en çok istenen nesnelerden biri olabilirdi, ancak araştırmacılara göre ot yıllar içinde ayrışmış ve bugün biri onu içse bile hiçbir etki hissetmezdi.

çin bilimler akademisi üniversitesi'nden hongen jiang liderliğindeki bir arkeolog ekibi, binlerce yıl yeraltında “saklandıktan” sonra hâlâ dokunulmamış halde bulunan yaklaşık bir kilo kurutulmuş bitki keşfetti. 2008 yılında experimental botany dergisi'nde yayımlanan bir çalışmaya göre, gobi çölü'nde kazılan yanghai mezarları'ndan çıkan 2700 yıllık bir mezarda bulunan yeşil bitki materyali, dünyanın en eski marihuanası olduğu ortaya çıktı. ilginç bir şekilde, arkeologlara göre bitki, mavi gözlü, 35 yaşındaki bir kafkas şamanın kafasının yakınında, at koşum takımları ve arp gibi diğer nesnelerin arasında, öbür dünyada kullanılmak üzere yerleştirilmişti.

bitkinin psikoaktif özellikleriyle bilinen tetrahydrocannabinolic acid synthase veya thc adlı bir kimyasal içerdiği gerçeği, bilim insanlarının adamın ve topluluğunun muhtemelen tıbbi ve eğlence amaçlı kullandığını tahmin etmesine yol açtı. çin bilimler akademisi botanik enstitüsü'nden profesör dr. ethan b. russo'ya göre, biri bitkinin mezara yerleştirilmeden önce daha az psikoaktif olan tüm kısımlarını ayıklamıştı, bu yüzden ölü adam muhtemelen ketenini sadece giysi yapmak için yetiştirmemişti.

başlangıçta araştırmacılar, kurutulmuş otun kişniş olduğunu düşündü. çin'deki mezardan ingiltere'deki gizli bir laboratuvara cannabis'i 10 ay boyunca taşıdıktan sonra, araştırmacı ekibi yanılmış olduklarını fark etti. stok'u “mikroskobik botanik analizi”nden geçirdiler, bu analiz karbon tarihleme ve genetik analizi içeriyordu ve otun gerçekten esrar olduğunu keşfettiler. aşırı kuru koşullar ve alkali toprak koruyucu görevi gördü, bu da bilim insanlarının stok'u dikkatle incelemesini kolaylaştırdı; stok hâlâ yeşil görünüyordu, ancak karakteristik kokusunu kaybetmişti.

çin'de bulunan mezar stoku şimdiye kadar keşfedilen en eski olsa da, bu arkeologların kötü şöhretli bitkinin kalıntılarını keşfetmesinin ilk kez olduğu anlamına gelmiyor. marihuana, aynı zamanda cannabis veya ot olarak da bilinir, insan kullanımı açısından uzun bir tarihe sahip. ancak, eski uygarlıkların çoğu günümüzde insanlar genellikle yaptığı gibi sarhoş olmak için bitkiyi yetiştirmemişti – onu bitkisel ilaç olarak kullanıyorlardı. cannabis kalıntıları eski mısır ve diğer yerlerde bulunmuştur. madde ayrıca, ünlü yunan tarihçi herodot gibi yazarlar tarafından da anılmıştır; herodot, iskitlerin yanan cannabis tohumlarından ve çiçeklerinden duman inhale ederek sarhoş olduklarını tarif etmiştir.

cannabis orijinal olarak orta asya'da evrilmiş, insanlar onu afrika, avrupa ve nihayetinde amerika'ya tanıtmadan önce. keten lifi giysi, kâğıt, yelken ve ip yapmak için kullanılmış, tohumları ise yiyecek olarak tüketilmiştir. hızlı büyüyen bir bitki olduğu ve yetiştirmesi çok kolay olduğu (artı birçok kullanımı olduğu) için, keten kolonyal amerika boyunca ve güneybatı'daki ispanyol misyonlarında yaygın olarak yetiştirilmiştir. ancak, bazı eski kültürlerin cannabis bitkisinin psikoaktif özelliklerini bildiği ve dini törenlerde veya şifa uygulamalarında kullanılmak üzere daha yüksek seviyelerde thc üretmek için bazı çeşitlerini yetiştirmiş olabileceği düşünülüyor.

çin'de bulunan 2700 yıllık marihuana stoku, yukarıda bahsedilen inancı güçlendiriyor gibi görünüyor, çünkü nispeten yüksek oranda thc içerdiği bulundu – örnek çok eski olduğu için doğru bir yüzde belirlenemese de. ayrıca, bilim insanları cannabis'in içilip içilmediğini belirleyemedi, çünkü arkeologlar şamanın mezarında herhangi bir pipo veya başka ipucu bulamadı. eski insanlar cannabis dumanını soluyorlardı; sadece tütünün ortaya çıkışına kadar pipolar kullanmıyorlardı. cannabis dumanının en erken soluyucularının bunu kazara yapmış olması çok olası. belki kamp ateşlerine attıklarında kokusunu burna hoş buldular ve sonra zihin üzerindeki etkisini keşfettiler.