KÜLTÜR 18 Haziran 2026
293 OKUNMA     9 PAYLAŞIM

Kadınlarının Başlıklarıyla da Bilinen, Türkmenlerin En Büyük Boylarından Biri: Yomutlar

Yomutlar kimdir, nedir? Kısaca Türklerin akrabası olan bu kavmi bir inceleyelim.

yomutlar, tarihsel olarak batı (şagadam) ve kuzey (daşhovuz) gruplarına ayrılan en önemli türkmen boylarından biridir. günümüzde çoğunlukla türkmenistan ve iran'ın türkmen bölgelerinde yaşarken, afganistan ve karakalpakistan'da da daha küçük topluluklar halinde varlıklarını sürdürmektedirler.

1883 yılında hazar denizi kıyısındaki 'krasnovodsk'ta (bugünkü türkmenbaşı) çekilen bir fotoğraf, yomut kadınlarının kültürel mirasını gözler önüne sermiştir. fotoğrafta kadınların başlarında taşıdığı "kasaba" adı verilen yüksek bir başlık vardı. 


kasaba (khasava), yomut türkmen kadınlarının özellikle düğünlerde kullandığı geleneksel ve gösterişli bir başlıktı. yüksekliği 30 santimetreyi aşabilen bu başlık, başlangıçta buğday saplarından, daha sonra ise karton iskelet üzerine kumaş sarılarak hazırlanıyormuş.

gümüş plakalar, boncuklar, kolyeler ve küçük çanlarla süslenen kasaba, hem estetik bir görünüm sunuyor hem de taşıdığı sembolik anlamlarla dikkat çekiyor.


araştırmacılar, bu başlığın eski doğurganlık ve bereket ritüelleriyle bağlantılı geleneklerin izlerini taşıdığını düşünüyormuş. geleneksel olarak genç gelinler tarafından düğünlerde giyilen kasaba, evlilik ve annelik gibi önemli yaşam dönemlerini simgeleyen kültürel bir unsur olarak öne çıkmış. zamanla daha kısa ve pratik modeller yaygınlaşmış, ancak kasaba türkmen kültürünün en dikkat çekici kadın başlıklarından biri olarak tarihi önemini korumuş.