SİYASET 29 Aralık 2025
3,6b OKUNMA     19 PAYLAŞIM

İsrail'in Tanıma Kararı Aldığı Afrika Ülkesi Somaliland, Neyin Nesidir?

İsrail Somaliland'ı neden tanıdı? 1991'de Somali'den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etmiş ancak uluslararası toplum tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmayan Somaliland'ı biraz özetleyelim.

somali eskiden iki parçaydı. bir kısmı italya'nın, bir kısmı ingiltere'nin sömürgesiydi. bağımsızlık olunca tek parça oldu. sonra daha küçük olan somaliland, yani eski ingiliz sömürgesi bağımsızlık istedi. 80'lerdeki kuraklık 90'lardaki iç savaş ortamından faydalanıp de facto bağımsızlık ilan ettiler. buna benzer diğer yerler kktc, abhazya, trans dinyester sayılabilir.

De fakto: "Gerçekte", "uygulamada", "fiilen", "fiilî" ya da "pratikte" anlamında kullanılan Latince deyiş. (Editörün notu)

bu bağımsızlığı bm ve abd tanımadı. esas somali devletinde de iç savaşlar fakirlik bir türlü bitmedi onların da müdahale edecek gücü yok. somali hükümeti başkentine bile hakim değil onlarca kabile, silahlı örgüt vb etkin. karmaşık bir yapı var. bu saatten sonra o bölgede istikrar gelmesi çok zor. israil, muhtemelen yemen'den husileri bombalayacak yakın bir yerden üs lazım, o yüzden tanıdı. somaliland fakir yalnız. israil'in teklifini havada kaparlar. yoksa onlar da müslüman ama başka dertleri var.

Husiler, Husi hareketi veya resmî adıyla Ensarullah: 1990'larda Yemen'de ortaya çıkan Zeydi Şii İslamcı bir siyasi ve askerî örgüt. Ağırlıklı olarak Zeydi Şiilerden oluşmakta ve lider kadrosu büyük ölçüde Husi kabilesinden gelmektedir. ABD, İsrail ve Yahudi karşıtıdırlar.

bu arada eritre de etyopya ile aynı şekilde birleşikti. eritre eski italyan sömürgesiydi, etiyopya bağımsızdı. mussolini 1936'da etiyopya'yı işgal etti. ww2'den sonra bağımsız olan etiyopya eritrye'yi de kendine kattı ama sonra eritre bağımsız oldu, tüm dünya tanıdı. etiyopya merkezî hükümeti kabul etti sanırım o yüzden.

bunun gibi tersten bir örnek de batı sahra. orası da ispanya fas fransa sömürgesiydi. bağımsızlık olunca fas batı sahra'yı aldı. sömürgelerin oluşturduğu yapay sınırlar, onların üzerine kurulan daha da yapay sınırlar kabileler dinler yolsuzluk iç savaş diktatörlük kaçakçılık açlık fakirlik düşük iq vb...  sonuç da kaos oğlu kaos.

türkiye'nin de somali'de askeri üssü hastanesi yatırımları falan var. n'apıyoruz orada ne istiyoruz bilemiyorum ama bir zamanlar medya sabah somali ile kalkardı akşam somali ile yatardı. hatta ünlülerin somali gezisi vardı ajda, sertap falan... uçak inerken piste köpek girmişti uçak kaza yapacaktı son anda kurtuldular. kıtlık var diye somali'ye desteğe gitmişler, bunları 120 kiloluk dansçı somalili kadınlar karşılamıştı. çok komikti, zamanla unutuldu:


hatta bakın buradaki arkadaş da kazandığı otomobili somali'ye bağışlıyor


bu arada ilginç bir detay verelim

somali'de 90'larda iç savaş artınca klasik katliamlar vb, "dünya müdahale etsin" dendi. abd müdahale etti ama hiçbir direnişle karşılaşmadı ilk başta. sonra somali direndi. filmi bile var: kara şahin düştü. nasıl bir filmse şimdiki ünlü aktörlerin çoğunun (christian bale) ilk keşfedildiği filmdir. güzeldir de görsel olarak. neyse ne diyorduk, sonra abd ne haliniz varsa görün deyip somali'den çıktı. iki sene sonra ruanda'da katliam oldu. abd bu sefer müdahale etmedi somali deneyimi yüzünden. orada ise katliam oldu 1 milyon insan kesildi 100 günde. neden abd müdahale etmedi dediler. abd müdahale etse suç etmese suç. özetle israil oraya bir hava üssü kurar. arada yemeni bombalar. üç beş kuruş da somaliland'a para verir. parayı yöneticiler yer, londra'dan mülk edinirler. londra emlak piyasasının biraz daha anası s*kilir. yemen'e de bir şey olmaz, alışkınlar. zaten ha 100 bomba yemişler ha 101. israil halkı mutlu olur bibinin oyları artar.

kapanış.