merhum heath ledger kısa süren hayatında, ardında sinema tarihine geçecek bir joker performansı bırakmıştı. bu rolün hakkını vermek için çok çalışarak hazırlık yaptığı muhakkak. the dark knight’ın çekimleri sırasında joker rolü için tuttuğu günlükteki notlar bunu kanıtlar nitelikte. çekimler boyunca her gün günlüğüne çeşitli notlar yazmış. özenle tutulmuş günlük; şakalar, karakter notları, karalamalar, fotoğraflarla dolu. babası oğlu öldükten dört sene sonra, 2012'de avustralya televizyonunda günlüğü göstermiş. içine yazılmış son iki kelime dikkat çekiyor: "bye bye." bu sözü ne zaman yazdığı bilinmiyor.

konuyu fazla dağıtmadan, ledger’ın rolüne hazırlanırken esinlenmiş olabileceği ilginç bir kişiden bahsetmek isterim

aslında bunun mevzusu geçti zamanında, fakat bu “keşif” diyebileceğimiz ilginç “ilham alma” hikayesi insanların çok derinlemesine değil de, üzerinde üstünkörü durduğu bir noktaydı.

joker’in tedirgin edici, endişeli, kısık, pürüzlü ve hırıltılı konuşma tarzı, cümleler arasındaki ani, kestirilemez duraksamaları ve ritmi insanların izledikleri bir videodan sonra akıllarına tek bir kişiyi getirdi: tom waits.

tom waits 1979 yılında konser turu kapsamında avustralya’daydı

o dönem avustralya’da oldukça popüler olan the don lane show’a katılmıştı. kayıttan kısa bir kesiti izlerseniz, insanların neden tom waits konuşurken akıllarına joker'i getirdiklerine anlam verebilirsiniz:

tom waits’i naçizane az çok bilen biri olarak söyleyebilirim ki kendisinin hayatını ikiye ayırmak mümkün

1980 yılı öncesi ve sonrası. 80 yılından önce tom waits kendisine beat yazarları (özellikle de jack kerouac) ve charles bukowski’yi örnek almış, onları bir nevi alter ego bellemişti. zaten "kırık bir jim beam şişesi ve filtresiz lucky strike sigarasının kenarında dünyaya geldim" diyen birisi için normal referanslar bunlar. 1980’den sonra ise bambaşka bir tom waits çıkıyor karşımıza. oyuncu olarak yer aldığı paradise alley filminin setinde tanıştığı kathleen brennan ile ağustos 1980’de evlendi. sigara ve alkolü bıraktı, hayatına çeki düzen verdi. bugün tanıdığımız, şov dünyasının merkezinden uzakta, kaliforniya periferisindeki çiftlik evinde yaşamaya başlayan o bilge aile babasına dönüştü.

işte bu programda gördüğümüz tom waits, tam anlamıyla “frank’s wild years” albümünde işlediği o vahşi yıllarından bir kesit. tam da müzik eleştirmeni glenn jones'un onu tanımlarken söylediği "tom waits'in sesi sanki bir fıçı burbona batırılmış, birkaç ay tütsü evinde asılı kalmış, sonra dışarı çıkarılıp bir araba tarafından ezilmiş gibi" dediği kıvamda. elinde sigarası, sarhoşluğa yakın bir ruh haliyle koltuğa yayılmış, uçarı, huzursuz vücut dili, boğuk sesi, kambur duruşu, dalgın jestleri, o kendine has tebessümü insanların aklına ister istemez heath ledger'ın joker performansını getirdi. hakikaten de görüntüler ikna edici görsel ve işitsel benzerlikler taşıyor.

bu görüntüleri izleyenler, tom waits'in 1979 yılındaki bu röportajındaki hallerinin heath ledger'ın efsanevi joker canlandırmasının ardındaki gizli ilham kaynaklarından olduğunu iddia ettiler. gerçekten de o pürüzlü, hırıltı ses, akıllardan çıkmayan duraksamalar epey örtüşüyor. tom waits yıllar öncesinde, tam bir joker havasında arzıendam ediyor.

bu iddiayı güçlendiren durumlardan biri de heath ledger'ın avustralyalı olması

heath ledger, avustralya televizyon tarihinde hatırlanan bir yeri olan bu programdaki söz konusu röportajın kaydını ilerleyen yıllarda tesadüf eseri ya da bilinçli olarak izlemiş olabilir.

işin bir diğer ilginç yanı da tom waits ve heath ledger'ın 2009 yapımı the imaginarium of doctor parnassus filminde birlikte oynamaları. film, the dark knight'tan sonra çıktı ve ledger öldüğünde üzerinde çalıştığı filmdi. hem ledger hem de waits daha önce yönetmen terry gilliam ile çalışmışlardı.

heath ledger ne yazık ki bu iddiaları doğrulayamadan hayatta veda etti

ilham kaynakları arasında gerçekten o efsanevi tom waits röportajının olup olmadığını kesin olarak bilemeyeceğiz. ama bu kaydı referans olarak kullanmış olma ihtimali hiç az değil ve bu ihtimal gerçekten ne kadar titiz, detaycı ve araştırmayı seven bir oyuncu olduğunu kanıtlıyor.

Heath Ledger'ın Joker'inin Başarılı Bir Film Karakteri Olmasının Arkasındaki Nedenler