DOĞA 7 Ocak 2026
2,2b OKUNMA     10 PAYLAŞIM

Fay Hatları Betonla Doldurularak Depremler Engellenebilir mi?

Fay hattına beton dökmek gibi uçuk bir fikir üzerinden biraz beyin jimnastiği yapalım.

başarılsa dahi sadece kaçınılmaz olarak yaşanacak depremin büyüklüğünü aşırı derecede arttıracak bir uygulama olurdu bu betonla doldurma işi.

kuzey anadolu fay hattının güneyinde kalan bölge arap plakası tarafından batıya doğru devamlı ittirilmekte. elinizle ağır bir masayı ittirdiğinizi düşünün. belli bir kuvvet uygulayana kadar hareket etmeyecek, sonra birden kayacaktır. 

deprem de benzer bir mekanizma sonucu oluşuyor. bu kuvvet daima var. ve zamanında kırık oluştuğu için hep oradan kaymaya devam ediyor, yılda bir kaç cm olacak şekilde. bu hareket sırasında birbirine sürten yüzeyler pürüzlü olduğundan zaman zaman hareketi engelleyen takılmalar oluyor. bu takılmayı ittirmeye çalıştığınız masanın bulunduğu zeminin pürüzlü olduğunu düşünerek gözünüzde canlandırabilirsiniz. bu durumda yeniden harekete geçmesi için daha fazla ittirmeniz gerekir, aynı şekilde fay yüzeyinde de buna benzer bir enerji birikimi olacağı için yaşanan depremin de büyüklüğü artabilir. 

beton dökmek uçuk bir fikir olmasa ve biri gerçekten bunu başarsa ya da dünyanın gelmiş geçmiş en iyi yapıştırıcısı vs kullanılsa ve arap plakasının sürekli baskısı sonucu oluşan batıya doğru bu hareket bir şekilde tamamen durdurulsa, önünde sonunda yine kırılacak ve tarihte belki eşi benzeri görülmemiş bir deprem yaşanacaktır. 

bunun tam tersi, ortaya atılan bir başka parlak fikir fay hattına gres yağı basmaktı. bu durumda az evvel sözünü ettiğim takılmalar gerçekleşmeyip, sürekli fakat istikrarlı bir hareket olur, deprem meprem de olmazdı. ancak okuldaki profesörüm bunun da deli saçması bir fikir olduğunu söylemişti. 

tarih boyunca insanlar her zaman doğal afetlere yakın yerde yerleşim kurmuşlardır. fay hattından gelen bol mineralli sular, taşma ihtimali olan ama her zaman su ve balık sağlayan nehirler, bir volkanın eteklerindeki verimli topraklar vs. maalesef depremleri engelleyemeyiz. ama en az zararla nasıl atlatırız bunun üzerine gitmeliyiz.

kaynak: jeoloji meğendisiyim