her güne bir şehrin yalapşap gezildiği büyük balkan turuna değil de kendimiz 4-7 günlük bosna-hersek tatiline gideceğiz fakat sarajevo ve mostar dışında ne yapmalıyız, nereleri görmeliyiz diyorsanız işte size birkaç alternatif.

jajce

burası tarih ve doğanın iç içe geçtiği bosna-hersek şehri/kasabası. pliva ve vrbas nehirlerinin birleştiği yerdeki şelalesi görülmeye değer. şelaleden sıçrayan sular izleme terasındaki eğlenceyi katlıyor. şelaleye giriş için 10 km ödemeniz gerekiyor ama. tarihi önemi olarak da jajce hem son bosna kralı stjepan tomasevic'in osmanlıya kaybedip, idam edildiği; hem de federal yugoslavya'nın kurulduğu yer. partizanların toplantılarını yaptığı bina bugün muzej avnoj olarak ziyarete açık durumda. günümüzde kasabada etnik durum olarak boşnak ve hırvat sayıları neredeyse eşit. eski şehir (stari grad) içindeki cami önünde savaşta hayatlarını kaybeden boşnakların hemen karşısındaki anıtta da hırvatların isimleri yer almakta. kalesine çıkabileceğininiz kasabanın batısında ise şahane manzaralı pliva gölü bulunmakta. gölün kenarında otur, yeşil manzaranın tadını çıkar.

una-sana

burası yeşilin her tonunu tekrar tekrar göreceğiniz, kuzey batı bosna-hersek kantonu. konum olarak ülkenin merkezindeki boşnak nüfus yoğunluğundan biraz izole gibi dursa da yüzde olarak en yoğun boşnak nüfusun olduğu ikinci kanton. kendi deneyimlerimden burada görüp, önereceğim yerler:

martin brod

strbacki buk

bosanska krupa

buraya günü birlik gelip geri sarajevo'ya dönmek pek mümkün değil o nedenle bir ya da iki geceyi buraya ayırmak gerek. gelirken travnik > jajce > sanski most > bosanska krupa güzergahıyla geldim. dönerken republika srpska üzerinden prijedor > banja luka > doboj > zenica'yı tercih ettim. gidiş yolu bazı yerlerde oldukça izole yerlerden gidiyor ve yol çok kötü değil ama sağlam virajlı. bosanska krupa'nın tahta köprüleri, şirin kalesi ve 50 metre içindeki üç dini yapısı (cami, katolik ve ortodoks kilisesi) görülmeyi hak ediyor. bihac'a giden dar yolunun üzerinde ostrozac kalesi var. her ne kadar tarihi 13. yüzyıla kadar uzansa da son hali 100 yıl kadar önce avusturyalı valinin restoresiyle olmuş.

martin brod, adını efsanesine göre marta isimli bir kızın aşkı için nehri geçmek isterken boğulmasının ardından almış. una'daki bu ilk şelale. oldukça güzel görsel şölen sunuyor. buradan sonra gördüğüm strbacki buk için ayrı bir başlığın olmaması oldukça şaşırtıcı. tam anlamıyla gavurların hidden gem diye tabir ettiği yerlerden. sadece şelale de değil etrafında zaman geçirilecek yem yeşil alanlar, dileyen için trekking parkurları da var. giriş ücreti 16 km ancak buna değiyor. yolu bir kaç sene önce yenilenmiş ancak yine de tek şerit halinde.

ramsko jezero

prozor kasabasının yakınındaki bu harika göle, dağlık virajlı yolların ardından sarajevo'dan 2 saatte ulaşılıyor. üzücü yanı bosna-hersek'teki hırvat nüfusun hakim olduğu yerlerden olduğu için türk turistlerin pek de uğramadığı noktalardan burası. gölün içine uzanan yarım ada üzerindeki kilise ve doğa müzesiyle iki-üç saatlik zaman ayırılabilecek güzel noktalardan aslında. dönüşünüzde yol üzerindeki jablanica'daki kuzu çevirmecilerinden birinde öğlen/akşam yemeğinizi yersiniz.

kravica şelaleleri

reklamı yapılmadığından mıdır yine bilinmeyen bir doğa güzelliği. mostar'dan çok da uzak olmayan şelalelerden yüzme olanağı da mevcut. hemen yanındaki cafelerinde öğle yemeği yeme şansı da var. giriş ücreti ise 20 km.

Saraybosna Gezisi Düşünenlerin İşine Yarayacak Faydalı Gezi Bilgileri