Birleşik Krallık Parlamentosunun Tuhaf Ritüelleri
1. kılıç mesafesi çizgileri
avam kamarası’nda karşılıklı oturan muhalefet ve iktidar sıralarının arasında yer alan çizgiler, geleneksel olarak "kılıç mesafesi" olarak bilinir. tarihte milletvekilleri, kılıç taşırlardı ve hararetli tartışmalar sırasında kılıç çekme ihtimali doğardı. bu çizgiler, kılıçların çekilmeden durulabilecek minimum mesafeyi belirtir ve parlamentodaki tartışmaların yalnızca sözle yapılması gerektiğini sembolize eder. çizgilerin varlığı, bugün barışçıl tartışma ortamının önemini vurgular.
2. black rod (kara asa) töreni
black rod, parlamento'nun açılışında avam kamarası’nı lordlar kamarası’na davet etmek için gönderilen bir yetkilidir. ancak avam kamarası, bağımsızlığını göstermek için black rod'un yüzüne kapıyı kapatır. black rod, kapıya üç kez vurur ve bu "üç vuruş" ritüeli, parlamento’nun kraliyet karşısındaki bağımsızlığını hatırlatır. kapı daha sonra açılır ve black rod, avam kamarası üyelerini törene davet eder. bu törensel reddetme ve davet, kraliyet ve parlamento arasındaki güç dengesini yansıtan önemli bir semboldür.
3. "order! order!" çağrısı
avam kamarası başkanı, oturum sırasında parlamentodaki düzeni korumak için “order! order!” ifadesini kullanır. başkan, tüm oturuma başkanlık eder, tartışmaları yönetir ve gerekirse kargaşayı yatıştırır. başkan tarafsızdır; hatta başkan seçildikten sonra siyasi parti üyeliğini askıya alır. “order! order!” çağrısı, üyelerin konuyu dağıtmadan, kurallara uygun bir şekilde konuşmalarını sağlamak için sıkça duyulan bir uyarıdır.
4. kraliyet’in parlamento'ya girişinin yasaklanması
1642 yılında kral ı. charles, avam kamarası’na girip beş milletvekilini tutuklamaya çalışınca, parlamento üyeleri bu müdahaleyi kabul etmedi. bu olayın ardından kraliyet üyelerinin avam kamarası’na girmesi yasaklandı. bu gelenek, avam kamarası’nın bağımsızlığının bir simgesi olarak kabul edilir. bugün bile kraliçe veya kral, parlamento’nun yıllık açılışında sadece lordlar kamarası’nda yer alır, avam kamarası’na adım atamaz.
5. "aye" ve "no" koridorları
parlamento oylamalarında, milletvekilleri “aye” (evet) veya “no” (hayır) demek için özel koridorlara yönelir. bu koridorlar, avam kamarası’nın her iki yanında yer alır ve oylamaların fiziksel olarak yapıldığı alanlardır. oylama sırasında görevliler, koridorda yer alan milletvekillerinin sayısını sayar. milletvekilleri, oylarını bu şekilde kullanarak görüşlerini gösterir ve bu uygulama, fiziki katılımı ve oylamaların net sonuçlarla yapılmasını sağlar.
6. dua ile açılış
her oturumdan önce parlamentonun açılışı dua ile yapılır. parlamento üyeleri, oturum başlamadan kısa bir dua için başlarını eğer. bu uygulama, 16. yüzyıla kadar uzanır ve huzurlu, verimli bir oturum geçirilmesi için yapılan bir ritüeldir. bu duanın amacı, üyelerin görevlerini dürüstçe yerine getirmeleri için manevi bir destek sağlamaktır. bugün daha çok sembolik bir anlam taşısa da, köklü bir gelenek olarak devam etmektedir.
7. kraliçe’nin konuşması ve lordlar kamarası’ndaki ritüeller
parlamento’nun her yılki açılışında kraliçe (veya kral), lordlar kamarası’nda oturarak hükümetin yıllık planlarını anlatan bir konuşma yapar. bu konuşma, kraliçe’nin tahtta oturduğu sembolik bir tören eşliğinde gerçekleşir. konuşmanın her bir satırı, hükümetin planlarını belirler. bu konuşma sırasında belirli ritüeller takip edilir; örneğin kraliçe’nin konuşması boyunca avam kamarası’ndan bir milletvekili, güvenlik amacıyla sarayda rehine olarak tutulur. bu sembolik rehine geleneği, monarşinin tarih boyunca parlamentoyla ilişkisinde güveni ifade eder.
8. yeşil ve kırmızı halı ayrımı
parlamentonun her iki kanadı, farklı renklerle dekore edilmiştir: avam kamarası’nda yeşil, lordlar kamarası’nda kırmızı halılar kullanılır. yeşil halı, halkın temsilcilerinin bulunduğu daha sivil bir alan olduğunu sembolize ederken, kırmızı halı ise tarih boyunca soyluların ve kraliyet temsilcilerinin yer aldığı, daha üst tabakaya ait bir alan olarak görülmüştür. renklerin bu farklılığı, parlamentodaki her iki meclisin rollerini vurgulayan bir gelenektir.
9. milletvekillerinin birbirine isimle hitap etmeme kuralı
parlamento'da milletvekilleri birbirlerine isimleriyle değil, temsil ettikleri bölgeye göre hitap ederler. örneğin, bir milletvekili, “manchester’ın değerli üyesi” gibi bir ifadeyle anılır. bu uygulama, kişisel çatışmalardan kaçınılmasını sağlamak ve tartışmaların daha resmi ve saygılı bir şekilde sürmesini temin etmek için oluşturulmuştur. bu gelenek, karşılıklı saygıyı teşvik eder ve meclisteki konuşmaların daha tarafsız bir tonla yapılmasını sağlar.
10. the mace (asa)
"the mace" (asa), kraliyet’in parlamentodaki varlığını simgeleyen, gümüş kaplama bir asa olup oturum boyunca masanın üstüne yerleştirilir. asa, kraliçe’nin otoritesini ve yetkisini temsil eder. parlamento’nun oturumu başladığında, asanın avam kamarası'nın merkezine konulması şarttır; aksi halde oturum geçerli sayılmaz. asa’nın odada olması, kraliyetin parlamentoya olan saygısını ve parlamento üyelerinin karar alma yetkisini destekleyen sembolik bir eşyadır.
11. sözcü'nün geleneksel tarafsızlığı
avam kamarası başkanı (speaker), meclisteki en tarafsız kişi olmalıdır. başkan seçildikten sonra siyasi tarafsızlığını koruyabilmek için siyasi parti üyeliğini askıya alır ve herhangi bir oylamada oy kullanmaz, yalnızca eşitlik durumunda belirleyici oy kullanır. bu tarafsızlık ilkesi, meclisin tüm üyeleri için adil bir yönetim sağlanması adına son derece önemlidir.
12. kraliyet mührü ve "crowning act" törenleri
kraliçe veya kral, meclisten geçen bazı önemli yasaları onaylayarak yasalaşmasını sağlar. ancak bu sembolik bir tören olup, kraliyetin meclis üzerindeki etkisinin kısıtlı olduğunu gösterir. genelde bu onaylar otomatik olarak yapılır, ancak geçmişte bu yetki, kraliyetin parlamentodaki gücünü yansıtan önemli bir gelenekti.
birleşik krallık parlamentosu’ndaki bu gelenekler, sadece tarihî unsurlar değil, aynı zamanda ingiliz demokrasi ve bağımsızlığının sürekliliğini vurgulayan semboller olarak varlığını sürdürmektedir.