Başarısızlığı Artemis 2'ye İlham Veren Apollo 13 Görevinin Filmlere Konu Olan Hikayesi
nasa artemis ii'yi fırlatarak insanları dünya'dan daha önce hiç olmadığı kadar uzağa gönderirken, önceki rekor sahibine bir göz atmakta fayda var. bu görev apollo 13'tü.
56 yıl önce, 11 nisan 1970'te fırlatılan ve rutin bir ay inişi olması planlanan bu görev, uzay uçuşu tarihinde mühendislik, doğaçlama ve insan azminin belki de en dramatik stres testlerinden biri haline geldi.
"houston, bir sorunumuz var."
sonrasında yaşananlar başarısızlık değildi; imkansızı çözme konusunda bir ustalık dersiydi.
13 şubat: apollo 13, kennedy uzay merkezi'nden güçlü bir saturn v roketiyle fırlatıldı. mürettebatta, gemini 7, gemini 12 ve apollo 8) görevlerinde uçmuş olan deneyimli komutan jim lovell, ay modülü pilotu fred haise ve ken mattingly'nin kızamık hastalığına yakalanması nedeniyle görevden alınmasından sadece birkaç gün sonra ana ekibe katılan komuta modülü pilotu jack swigert yer alıyordu.
hedefleri: ay'daki fra mauro yaylaları.
13 mart: ilk iki gün sorunsuz geçti. mürettebat, komuta modülü odyssey ve ay modülü aquarius'taki günlük yaşamı gösteren canlı bir televizyon yayını gerçekleştirdi. ardından, görevin 56. saatinde dünya'dan 200.000 milden fazla uzakta bir oksijen tankının rutin olarak karıştırılması felakete yol açtı.
2 numaralı oksijen tankındaki kısa devre, hasarlı teflon izolasyonunu tutuşturarak şiddetli bir patlamaya neden oldu; bu patlama bir tankı tamamen boşalttı ve ikinci tankı ciddi şekilde hasarlandırdı. patlama ayrıca servis modülünün elektrik sistemlerini devre dışı bıraktı ve büyük bir paneli yerinden söktü.
jack swigert sakince şunları bildirdi: "tamam houston, burada bir sorun yaşadık."
jim lovell daha sonra şöyle dedi: "ah, houston, bir sorunumuz oldu."
patlama, komuta modülü odyssey'nin mürettebatı dönüş yolculuğu boyunca destekleyemez hale gelmesine neden oldu; güç, oksijen ve su kaynakları kritik derecede zarar gördü.
ay'a iniş iptal edilince, astronotların tek geçerli seçeneği kalmıştı: sadece iki kişi için iki günlüğüne tasarlanmış olan aquarius ay modülü'nü üç kişilik geçici bir cankurtaran botuna dönüştürmek.
mürettebat dondurucu soğuklarla, ciddi su kısıtlamalarıyla ve tehlikeli bir karbondioksit birikimiyle karşı karşıya kaldı. houston'daki görev kontrol merkezi, gemide bulunan malzemelerle (bant, plastik poşetler ve yedek lityum hidroksit tüplerinden yapılmış derme çatma bir co ² temizleyici de dahil olmak üzere) aralıksız çalışarak çözümler üretti.
ay'ın yerçekimini kullanarak serbest bir dönüş yörüngesi oluşturan apollo 13, hasarlı servis modülü motorunu çalıştırmadan ay'ın uzak tarafının etrafından dolandı. ay yüzeyine yaklaşık 254 km (158 mil) mesafeden geçtiler; bu, dönüş yolculuğunda herhangi bir mürettebatın ulaştığı en yakın mesafeydi. çok yakın ama bir o kadar da uzak.
dünya pencerelerinde büyüdükçe, mürettebat son bir kritik zorlukla karşı karşıya kaldı: soğuk ve nemli komuta modülü odyssey'i yeniden giriş için çalıştırmak ve hasarlı servis modülü ile hayat kurtaran aquarius'u güvenli bir şekilde fırlatmak. patlamanın ısı kalkanına zarar vermiş olabileceği ve bunun da astronotlar için alevler içinde bir ölüme yol açabileceği konusunda ciddi endişeler vardı. neyse ki, kalkan sağlamdı ve mükemmel bir şekilde çalışıyordu.
17 nisan 1970'te odyssey, kurtarma gemisi uss iwo jima'dan sadece birkaç mil uzakta, güney pasifik'te güvenli bir şekilde suya indi. üç astronot da hayatta kaldı ve kendi başlarına yürüyebiliyorlardı. fred haise, az su tüketimi nedeniyle idrar yolu enfeksiyonu geçirmişti, ancak mürettebatın geri kalanı çok fazla zarar görmeden hayatta kaldı.
apollo 13, nasa'nın "en başarılı başarısızlığı" olarak hatırlanıyor. ay yüzeyine hiç ulaşamamış olsa da, bu görev, gelecekteki uçuşlar için düzeltilen kritik zayıflıkları (özellikle oksijen tanklarında) ortaya çıkardı. ayrıca, başka bir alternatif olmadığında ne kadar inanılmaz şeylerin başarılabileceğini de gösterdi.
1995 yapımı, tom hanks'in lovell rolünü canlandırdığı apollo 13 filmi, hikayenin gerilimini ve zekasını mükemmel bir şekilde yansıtarak apollo 13'ü yeni nesillere tanıttı.
artemis ii, bir sonraki insanlı ay yolculuğunu gerçekleştirirken, apollo 13 şu gerçeği hatırlatıyor: bazen işler ters gittiğinde en parlak şekilde parlarız ve insanlar asla pes etmez.
başarısızlık bir seçenek değildi. ve olağanüstü ekip çalışması sayesinde, bunun yerine başarı gerçekleşti.