cevapi kelimesi esasında çoğuldur, tekil hali "cevap"tır. eski yugoslav ülkelerinde börek ile birlikte yegane bilinip tüketilen, ulusal yemeklerden biridir. esasında cevap yerine çevap yazmak tam doğru olmasa da yine de daha doğru bir kullanım olacaktır.

zira, yazım olarak üzerinde tek çengelli bir ç harfi ile yazılır: ć. bu harfi türkçe ç gibi okusak da, esasında; dilin, damağın gerisinden öne doğru kaydırırken hava üfleyerek ts sesini andıran bir “ç” sesi çıkartılmaya çalışması ile elde edilir. zira bu dillerde bir başka ç harfi daha bulunur: č.

bu ilk harf özellikle türkçeden güney slav dillerine (sırp-hırvat (serbo-croatian), boşnakça, makedonca) giren "k" harfi içeren kelimelerde "ç"ye dönüşmüştür. diğer örnekleri çumur (kömür), açif (akif), dorçol (dörtkol), çuprija (köprü), çilim (kilim), šeçer (şeker) gibi.

neyse konumuza dönersek; çevap, esasında türkçe kebap kelimesinin dönüşmesi ile elde edilmiştir. bu arada bu örneği özellikle bu paragrafa ayırdım, zira köfte bu dillerde cufte olarak geçmektedir. çufte, bizim bildiğimiz köfte şeklindeki gibi küçük, yuvarlak ve çoğu zaman da yassı olur:

çevap, 1500'lü yıllarda türk kebabının bir çeşidi olarak bosna hersek'e geldiği tahmin ediliyor

kebap kelimesinin ise türkçeye arapçadan, oraya da eski akadcadaki kababubu kelimesinden geldiği düşünülmekte. kelimenin orijini "kızartmak/yakmak" olsa bile güney slav dillerine türkçeden "kıyılmış et" olarak çevrilmiştir. biz her ne kadar çevap için bir balkan köftesi tabirini kullanıyor olsa da esasında isminde geçtiği gibi adana kebap gibi bir kebap çeşididir. içerisinde, çoğunlukla köfte yapımında kullanılan ekmek(veya kırıntısı), yumurta içermez. hatta birçoğunda soğan bile bulunmaz. içeriğinde, sığır eti, dana eti, koyun eti ve kuzu etinin tuz, karabiber ve biraz kabartma tozu eklenmesi olan bir birleşiminden yapılır. kimi varyasyonlarında domuz eti de mevcuttur. fakat pazarski cevap (novi pazar usulü), sarajevski cevap (sarayboyna usulü, bascarsijski cevap olarak da geçer), tuzlanski cevap (bosna'daki tuzla usulü) versiyonlarında kesinlikle domuz eti bulunmaz. genel olarak bu varyasyonların yapım şeklinde et oranları farklılık gösterir. misal pazarski ve tuzlanski çevaplarda sadece dana eti mevcuttur.

birkaç versiyonu ile birlikte en bilindik olanları bunlardır. bunların yanı sıra banjalucki cevap (banja luka tarzı) diğerlerinden görsel olarak da ayrıdır, cevaplar birleşik şekilde bulunur:

çevapçiç ise daha küçük versiyonlarını ifade eder, misal sarajevski cevap, "cevapcic"tir. zira -ic (ibrahimovic'teki gibi) bir küçültme ekidir, yani türkçeye kebapçık gibi tercüme edilebilir. (doğru yazımı: čevapćići). cevapcici ise tıpkı cevapi gibi bu kelimenin çoğuludur.

genel olarak, çevapi ve çevapçiçi diye geçmesinin nedeni ise tek şekilde tüketilmemesinden ötürüdür. genelde adet fiyatı da yazsa tek adet satılmaz, yanında yuvarlak somun ekmek, ince kıyılmış soğan (sadece sarı ya da beyaz soğan, kırmızı soğan sormayın sakın) ile servis edilir, ızgara biber, pul biber, tuzlu kaymak (kajmak) opsiyoneldir. yanında da içilebilir yoğurt (jogurt) tercih edilir.

inegöl köfte olarak bildiğimiz köftenin içeriğinin ise cevap ile aynı oluşu tesadüf değildir. zira inegöl köfte, 19. yüzyılın sonlarında balkanlardan inegöl'e gelen türk ve balkan göçmenleri tarafından yaratılan bir çeşit çevaptır. yani bir nevi türkçeden sırpçaya geçen ve tekrar dolaşıp bu topraklara dönen bir yemek olmuştur.

Türkiye'den Arabayla 1 Haftalık Balkanlar Turu Rotası ve Yaklaşık Maliyeti