EDEBİYAT 10 Şubat 2026
1b OKUNMA     9 PAYLAŞIM

Aşık Veysel'in, Toplumun Ayrıştırılmasına Tepki Olarak Adnan Menderes'e Yazdığı Şiiri

1950'lerin kutuplaştırıcı siyasi ikliminde Aşık Veysel, halkı "biz ve onlar" diye ayıran Vatan Cephesi uygulamasına ve devlet gücünün suistimal edilmesine karşı bir şiir yazdı.

sadece büyük bir ozan değil, aynı zamanda bu coğrafyanın gördüğü en omurgalı karakterlerden biridir aşık veysel.

çoğu kişi onu hüzünlü türküleriyle, toprak sevgisiyle tanır ama siyasi duruşu ve haksızlığa karşı net tavrı pek bilinmez ve genelde geri planda kalır. özellikle 1950'lerin sonunda,adnan menderes iktidarının vatan cephesi uygulamalarıyla toplumu "bizden ve onlardan" diye ayırdığı, devlet radyosunu (ki o zamanlar tek kitle iletişim aracı) sadece kendi propagandası için kullandığı o kutuplaştırıcı günlerde susmamıştır.

demokrasi ve özgürlük vaadiyle gelip, en ufak eleştiriye tahammül edemeyen, radyoda cepheye katılanlar listesi okutarak insanları fişleyen o dönemin iktidarına karşı sazıyla gereken cevabı vermiştir. bir tarafta küçük amerika olacağız hayalleriyle gücü tekelleştirmeye çalışan bir siyasetçi, diğer tarafta gözleri görmemesine rağmen ülkenin gidişatını ve yapılan yanlışları o günün görenlerinden çok daha net gören bir halk ozanı.

menderes'in o dönem yarattığı yapay ayrışmaya ve devlet imkanlarını kendi çıkarına kullanmasına karşı yazdığı, bugün bile ders niteliğinde olan o meşhur şiiri de şöyledir:

"selamet yok, felaket var bu yolda
radyo denilen milletin malı
neşriyatlar tarafsızca olmalı
hakimiyet milletindir, bilmeli.

esaret yok, hep millet var bu yolda
manasız, mantıksız vatan cephesi
vatan milletindir, bu neyin nesi
maksat menderes'in seçim dalgası.

menderes yok, memleket var bu yolda
milletsiz bir devlet yoktur, olamaz
eğri bakan aradığın bulamaz
hiçbir parti ebediyen kalamaz.

şikâyet yok, nihayet var bu yolda
veysel söyler, ama duyulmaz sesi
doğru diyene diyorlar asi
böyle değildir bu demokrasi
tahkikat yok, hürriyet var bu yolda."